Vier eigenzinnige departementen kleuren de Franche-Comté

Ongerept natuurlijk

Franche-Comté weten de meesten onder ons amper te situeren.
Als wij praten over de Jura, dan gaat er bij sommigen allicht een belletje rinkelen.

Deze behoorlijk bergachtige uitloper van de Alpen wordt des te meer gewaardeerd door wie rust zoekt.

Maar de Franche-Comté is ook de streek van de duizend meren, van indrukwekkende watervallen, ondergrondse galerijen en keteldalen.

Een landschap waarin je wegdroomt bij kaasfondue Gruyère de Comté en een glaasje ‘vin jaune’.

Ingebed tussen de Vogezen, de Jura en de Zwitserse Alpen ligt de Franche Comté (www.franche-comte.org), een regio die voor nagenoeg de helft is bedekt gemengde naald- en loofbossen, waar tussen riviertjes kronkelen of zich neerwaarts storten via stroomversnellingen of watervallen.

Het hoogste punt is de 1718 meter hoge Crêt de la Neige middenin een streek die bergliefhebbers zal bekoren. Hou je liever van meren en zachtere temperaturen, dan kan je verpozen aan Lac de Chalain (www.lac-chalain.com) en Lac de Vouglans (www.lac-de-vouglans.com) in het Zuid-Oosten.

De Franche Comté wordt gevormd door vier, erg verscheiden departementen. Doubs (www.doubs.fr, www.doubs.travel), met Besançon als hoofdstad wordt wel eens het meest groene departement van Frankrijk genoemd. Het heuvelachtige landschap wordt er ingesneden door rivieren zoals Doubs, Loue, Lison en Dessoubre en door talloze meren, bronnen en watervallen. In de streek bevinden zich ook talrijke grotten. In het departement Jura (www.cg39.fr, www.jura-tourism.com) tref je talrijke meren aan tussen 400 tot 1500 meter hoogte. ’s Winters ontpopt de Haute Jura (www.parc-haut-jura.fr) zich tot een bekend skigebied.

Logiestips voor Franche-Comté Vakantiehuizen / appt. - aanbod van Belvilla            KLIK HIER voor het aanbod Hotelaanbod van BOOKING-com           KLIK HIER voor het aanbod

In het Noorden situeert zich de  Haute Saône (www.cg70.fr, www.destination70.com), ook wel het plateau van de duizend meren genoemd. Bossen, talrijke riviertjes en cultuurhistorische monumenten bieden een perfecte toeristische mix voor de rustzoeker. Territoire-de-Belfort (www.cg90.fr, www.ot-belfort.fr) is het  kleinste departement van Frankrijk met als geografische streken het Pays Vosgien (www.pays-vosges-saonoises.fr) in het Noorden, de Sundgau (www.sundgau-sud-alsace.fr) in het Zuid-Oosten en het Plateau de Jura in het Zuiden.

Tien om te doen Een kaasfondue van Gruyère de Comté met een glas ‘vin jaune’ Panoramische treinrit met de Ligne des Hirondelles Kapel Nôtre Dame du Haut van Henri Le Corbusier Citadel van Besançon Trekking door het Parc Naturel du Haute-Jura Transjurassienne voltooien Cascades du Hérisson Source du Lison Het keteldal van Baume-les-Messieurs Gouffre de Poudrey

Toeristische tips

De blikvanger van Besançon (www.besancon.fr, www.besancon-tourisme.com) is zonder meer de citadel (www.citadelle.com).

Naast een bezoek aan deze Vauban-vesting kan je er ook terecht in het heemmuseum Musée Comtois (www.musees-franchecomte.com/index.php?p=225&art_id=) en het Musée de la Résistance et de la Déportation (www.citadelle.com/musee_resistance_et_deportation_citadelle.php). Aan de Grande Rue vind je ook het geboortehuis van Victor Hugo (www.besancon-tourisme.com/pdf/brochure_victor_hugo.pdf).

Geografisch aanleunend bij de ‘stipte’ Zwitserse Jura heeft de streek rond Besançon er alvast de uurwerkbouw mee gemeen.
Net over de grens, in het Zwitserse La-Chaux-de-Fonds vind je weliswaar het Musée International d'Horlogerie (www.mih.ch) maar dat neemt niet weg dat je ook in Besançon heel wat uurwerken en klokken zal aantreffen. Zo kan je aan de zijgevel van de kathedraal een reusachtig astronomisch uurwerk (http://horloge-besancon.monuments-nationaux.fr) aanschouwen.

In Arbois (www.arbois.com), een dorpjes aan de Cuissance, vind je het ouderlijk huis van de bekende scheikundige en bacterioloog Louis Pasteur. Hij vond onder andere een serum tegen hondsdolheid uit en zette ook het pasteuriseren (de naar hem genoemde warmtebehandeling) op punt. Het ouderlijke huis werd omgevormd tot een museum (www.academie-sciences.fr/pasteur.htm) waarin je ook zijn authentiek laboratorium aantreft.

Tussen 1950 en 1955 werd in Ronchamp (www.ronchamp.fr) de kapel Nôtre Dame du Haut (www.chapellederonchamp.fr, www.bluffton.edu/~sullivanm/ronchamps/ronchamps.html) opgetrokken, die nog steeds wordt beschouwd als één van de meesterwerken van architect Henri Le Corbusier en die door haar vormgeving nadien menig industrieel ontwerper inspireerde. Het Parc du Chien Polaire (www.parcpolaire.com) in Chaux Neuve kan je maar beter in de wintermaanden bezoeken want dan voelen sledehonden en rendieren zich er opperbest.

Dat deze dieren er gedijen heeft alles te maken met soms barre klimaat op 1200 meter hoogte in de Val de Mouthe, die zelfs de bijnaam ‘La petite Sibérie française’.

In het Merengebied (www.juralacs.com) kan je niet voorbij aan de watervallen van de Cascades du Hérisson (www.cascades-du-herisson.fr).
De meest indrukwekkende is ongetwijfeld de 60 meter hoge Eventail waar het water zich trapsgewijze naar beneden stort.  Wil je alle watervallen zien, dan mag je rekenen op een stevige wandeling van een viertal uren waarbij je een niveauverschil van bijna 300 meter moet overwinnen.

De Gouffre de Poudrey (www.gouffredepoudrey.com) , ten Oosten van Besançon, is één van de meer dan vierduizend grotten die je in deze regio aantreft. Blikvanger is de ondergrondse zaal met een omtrek van zo’n 600 meter, groot genoeg om de Parijse Notre Dâme te huisvesten en daarmee is het ook de grootste ondergrondse zaal van Frankrijk. Op de site van Gouffre de Poudrey bevindt zich ook de prehistorische Dino Zoo met replica’s van dinosaurussen in een natuurlijke omgeving en met een aangepast themapark.

Pesmes (www.pesmes.fr), prachtig gelegen boven de vallei van de Ognon, wordt tot één van de 140 mooiste dorpen van Frankrijk gerekend. Vanop de wallen van het kasteel geniet je van een uitgestrekt panorama. Het dorpje maakt ook deel uit van de Petites Cités Comtoises de Caractère (www.petites-cites-comtoises.org) dat 28 charmante en karakteristieke dorpjes in de Franche-Comté groepeert. Baume-les-Messieurs (www.baumelesmessieurs.fr) bekoort omdat het ingesloten ligt tussen de kaarsrechte kalkwanden van één van de mooiste keteldalen of ‘reculées’ in de Jura.

Om het dorpje te bereiken, daal je vanaf het plateau tot aan de voormalige abdij die tevens een fraai zestiende eeuw Vlaams retabel herbergt. Een eindje verderop in het keteldal bevindt zich de Cascades de Tufs, een uitzonderlijke, groene waterval. Het water stroomt er immers over rotsen die begroeid zijn met gras en mos. Afronden kan je nog met een bezoek aan de grotten die tot de meest spectaculaire van Europa worden gerekend.

In Arc-et-Senans (www.salineroyale.com) en Salins-les-Bains (www.musees-des-techniques.org) kan je twee voormalige locaties van zoutwinning bezoeken. Het zout werd er gewonnen uit waterbronnen nabij de op 246 meter diepte gelegen zoutlaag. Omdat het regenwater niet door de zoutlagen kon dringen, kwam het als gezouten oppervlaktewater terug naar boven. Door opwarming en verdamping kon men het zout recupereren.
De hoge energiekosten leiden in de tweede helft van de vorige eeuw tot de sluiting van beide zoutmijnen.

De Source du Lison (www.racinescomtoises.net/?Source-du-Lison) nabij Nans-sous-Ste-Anne ligt aan de basis van de natuurbescherming. Toen de eigenaar van een molen in 1899 de indrukwekkende waterval, die zich uit een opening in de rotsen stort, wou kanaliseren, kwam het tot een rechtszaak met andere inwoners die in bewondering stonden voor het unieke natuurverschijnsel. In 1902 werd de site beschermd en daarmee was de basis gelegd voor de eerste natuurbeschermingswet in 1906. Aan de basis van de Source du Lison ligt een ondergrondse rivier waarvan de bron zich vermoedelijk een twintigtal kilometer verderop bevindt.

Drie spoorlijnen laten je de Franche-Comté op een andere manier ontdekken.
Aanbevolen is alvast de 120 km. lange, panoramische rit met de Ligne des Hirondelles (www.lignedeshirondelles.fr) van Dole naar Saint-Claude doorheen de Montagnes du Jura (www.montagnes-du-jura.fr).
Vanuit Besançon spoort de TER Ligne des Horlogers (www.besancon-tourisme.com/contenu.php?id=1275) naar Morteau, Le Locle, La Chaux-de-Fonds. De Chemin de Fer Touristique Pontarlier-Vallorbe (www.coni-fer.org) stelt een (stoom-)treinrit voor in de Haut-Doubs.

In Vesoul (www.ot-vesoul.fr) kunnen liefhebbers van motorcross hun hartje ophalen in het voor Europa unieke Musée De La Moto Tout-Terrain (www.trail.fr). Hier wordt een tachtigtal moto’s voorgesteld vanaf de vijftiger jaren tot nu. Het initiatief daartoe werd genomen door de Franse ex-trialrijder Joël Corroy die hier tussen 1984 en 1987 eigen moto’s bouwde.

Met de wagen of de moto

Les Routes du Comté (www.lesroutesducomte.com) is een toeristisch-gastronomisch circuit langsheen zo’n
180 kaasmakerijen, ook wel ‘fruitières’ genoemd.
La Route des Vins du Jura (www.laroutedesvinsdujura.com) voert zo’n 80 km. lang door wijngaarden in de Jura. 

Fietsen en wandelen Het 76 km. lange parcours van de Transjurassienne (www.transjurassienne.com), dwars door de Jura, tussen Lamoura en Mouthe, daagt alleszins de meest fervente langlaufskiërs uit. Een groot gedeelte van het parcours, waarlangs het ’s winters tot -30°C kan vriezen, volgt de Grande Traversé du Jura (www.gtj.asso.fr) met routes voor wandelaars, nordic walkers en mountainbikers. Varianten op de Transjurassienne zijn de Transroller (www.transroller.com) voor skaters en de Transjutrail (www.transjutrail.com) voor lopers.

Middenin het Parc Naturel Régional des Ballons des Vosges (www.parc-ballons-vosges.fr) tref je het Plateau des Milles Étangs (www.les-mille-etangs.com/plateau.htm) aan. Het wordt beschouwd als één van de prachtigste natuurlijke pareltjes in de Vosges Saônoises (www.pays-vosges-saonoises.fr). Een stevige wandeling of mountainbike-tocht zijn hier zonder meer op hun plaats.

Doorheen het ongerepte Parc Naturel Régional du Haute-Jura (www.parc-haut-jura.fr), tussen de vallei van de Ain en de Zwitserse grens, voeren meerdere routes. Met een beetje geluk kan je onderweg misschien een lynx ontwaren.

De Eurovéloroute 6 (www.eurovelo6.org), die van de Atlantische Oceaan naar de Zwarte Zee voert, biedt 187 km puur plezier langsheen de Doubs.

Ook de Grande Randonnée 5 (www.le-gr5.com) die de Noordzee met de Middellandse Zee verbindt, laat je de Franche-Comté ontdekken. Ideaal voor een sportieve wandeling. U kan ook verschillende tochtjes maken te paard of met een woonwagen met het ganse gezin.

Waterrecreatie De Doubs, de Saône en de Petite Saône bieden je meer dan 300 km. bevaarbare waterlopen die je gedurende meerdere dagen kan verkennen met een cruiseyacht (www.franche-comte.org/sejours/index.php?activite=10). Aan de meren van Chalain (www.lac-chalain.com), Saint-Point (www.malbuisson.fr), Vouglans (www.lac-de-vouglans.com) en tal van andere waterpartijen (www.juralacs.com) kan je volop watersportactiviteiten beoefenen.

Het Comité Régional de Franche-Comté de Canoë Kayak (www.crck.org/franchecomte) somt de clubs op waar je kano’s en kajaks kan huren.

Eten en drinken

Omgeven door wijngaarden is Arbois (www.arbois.com) een unicum in de wijnwereld.
Het is immers de enige plaats waar de savignan-druif, niet te verwarren met de sauvignon-druif, wordt verbouwd.
De typische ‘vin jaune’ (www.percee-du-vin-jaune.com) – ook het goud van de Jura genoemd --  rijpt op houten vaten en krijgt na langdurige rijping een sherry-achtig karakter.
De beste vins jaunes dragen de Appellation Château Chalon. De Jura-wijnen (www.jura-vins.com) uit Salins en Poligny onderscheiden zich eveneens door hun aparte smaak.

In Métabief (www.tourisme-metabief.com) wordt de bekende Gruyère de Comté (www.comte.com) gemaakt, een kaas met kleinere gaatjes dan de bekende Emmenthaler en die zich uitstekend leent voor kaasfondues. Ook de Mont d’or (www.mont-dor.com), de Morbier (www.fromage-morbier.com) en de Bleu du Haut-Jura (http://fromagerie-haut-jura.fr) komen uit deze regio. Verschillende kaasmakerijen zijn publiek toegankelijk.

Een overheerlijk streekdessert bestaat uit bereidingen op basis van de befaamde kersen uit Fougerolles (www.griottines.com).

Zowel CRT Franche-Comté (www.franche-comte.org/dn_Les_producteurs_de_Franche-Comte) als Comté Juramonts (www.comte-juramonts.com/catalog/allprods.php) wijzen je de weg naar tientallen streekproducten.

Tables Comtoises (www.cppr-fc.com/tables-comtoises/pages_fr/restaurants.php) groepeert een honderdtal restaurants die streekgerechten serveren.
Comté Gourmand (www.comte-gourmand.com) bundelt recepten en brochures voor lekkerbekken.

Bereikbaarheid

Besançon bevindt zich op zo’n 630 km. – of bijna zeven uren rijden -- van Brussel.

Je rijdt met de auto daarvoor via de E411 en E25 naar Luxemburg en vervolgens via de A31en A39 naar Metz, Nancy en Dijon. Daar neem je de A36 naar Besançon.

Voor een treinreis (www.nmbs.be) met Thalys (www.thalys.be)en TGV (www.tgv.com) moet je vijf uren rekenen. In Parijs moet je met de metro of de RER van Gare du Nord naar Gare du Lyon. Ter plaatse is er een behoorlijk uitgebouwd netwerk van regionale treinverbindingen (www.ter-sncf.com/franche_comte/index.asp). Een goede regionale reisplanner voor bus en trein is Mobilignes (www.mobilignes.com). Einde 2011 wordt de nieuwe hogesnelheidslijn geopend die de bekkens van de Rijn en de Rhône met mekaar verbindt  (www.lgvrhinrhone.com) en die Besançon als knooppunt heeft.

Evenementen

Le Comtois (www.lecomtois.com) geeft een ruim overzicht van markten, culturele evenementen, tentoonstellingen, kermissen en sportwedstrijden.

Gedetailleerde culturele informatie vind je ook op Agenda Culturel (www.agenda-culturel.com/recherche _geo.php?recherche=10).  

Weer en klimaat

De Franche-Comté heeft een gematigd landklimaat met wat warmere zomers en strengere winters met een grote sneeuwzekerheid in de hogere regio’s. De Oostenwind kan vooral in het najaar vrij fel zijn.

Temperatuur en klimaat variëren sterk per geografische subregio of departement. Franche-Comté Météo (www.meteo-franche-comte.fr) blikt een week vooruit.

Klimaat	J	F	M	A	M	J	J	A	S	O	N	D
Regen	74	70	66	80	107	136	143	131	108	80	76	65
Regendagen	10	9	10	9	11	9	9	9	8	9	16	15
Temperatuur	2	2	6	9	13	17	20	19	16	12	6	3
Uren zon	2	3	5	6	7	7	8	7	6	4	2	2
Reiscomfort

LEGENDE

Regenval	0-5 mm	5-25 mm	25-75 mm	75-150mm	150-300 mm	+300 mm
Reiscomfort	Extreme koude	Draaglijke koude	Aangenaam	Warm	Drukkend heet	Ongezond en gevaar voor zonnesteek

Nuttige adressen

• Maison de la France, Gulden Vlieslaan 21, 1050 Brussel, 0902-88 025 (0,15 EUR/12 sec), www.franceguide.com. Onder ‘Regio’ en vervolgens ‘Franche-Comté’ kan je, mits registratie, meerdere brochures downloaden.
  
• CRT Franche-Comté, La City, Rue Gabriel Plançon 4, F-25044 Besançon Cedex, +33 3 81 250 800, www.franche-comte.org

Foto's op deze pagina: franche-comte.org, gitedoubs-ronchaux.com, lac-de-vouglans.com, juralacs.com, besancon-tourisme.com, franche-comte.org, transjurassienne.com