Odenwald

Wandelen en fietsen in het woud van Odin

Met zijn uitgestrekte bossen, talrijke dalen, kastelen, burchten en idyllische dorpjes en steden behoort het Odenwald tot de meest sprookjesachtige streken in Duitsland.

Het landschap tussen Rijn, Main, Neckar en Bergstrasse waarin ooit Odin en drakendoder Siegfried uit de Nibelungensage vertoefden, is thans een uitgelezen plek voor dagenlang wandel- en fietsplezier.


Vanuit het Rijndal bereikt men via de Bergstrasse – een oude handelsroute die door de Romeinen werd omschreven als ‘strata montana’ – het Odenwald (www.odenwald.de, www.region-odenwald.de) met zijn loofbossen en vaak diep ingesneden dalen.

Menig toerist heeft zijn hart verloren aan deze sprookjesachtige streek, al was het maar omdat de lente er iets vroeger begint, de zomer er wat langer duurt en de herfst tot laat in november rijkelijk goudgeel kleurt.

Kelten, Germanen, Romeinen, Alemannen en Franken schreven hier geschiedenis. In dit sprookjesachtig decor spelen ook de Nibelungen-sage (www.nibelungen-siegfriedstrasse.de) en de verhalen over Siegfried en Kriemhild, de draak, Brunhild en Hagen. Zelfs de benaming is legendarisch en zou verwijzen naar het woud van Odin.
Niet zo onwaarschijnlijk want zo’n 80 kilometer westwaarts van het huidige Odenwald, in het Nordpfälzer Bergland, bevindt zich het gehucht Odenbach (www.vg-lauterecken.de) dat in de middeleeuwen nog Odinbach heette.

Andere bronnen stellen dat Odenwald afstamt van het woord ‘öde’, dat zoveel betekent als onbewoond gebied en afgeleid is van ‘odem’ wat zoveel betekent als de wind of de adem van de goden.

Globaal kan je het Odenwald opdelen in vier bekoorlijke regio’s: het vruchtbare landbouwgebied met wijn- en boomgaarden langs de Bergstrasse (www.diebergstrasse.de), het met de Nibelungensage verbonden Odenwald, de lieflijke vallei van de Main en het romantisch meanderende Neckardal (tg-odenwald.de).

Een tocht doorheen het grensgebied van de deelstaten Hessen (www.hessen-tourismus.de), Beieren (www.bayern.by) en Baden-Württemberg (www.tourismus-bw.de) is goed voor een reis in het verleden. Burchten, kastelen, kerken en middeleeuwse vakwerkhuizen getuigen van een boeiende en afwisselende geschiedenis.

Geografisch en geologisch (www.geo-naturpark.net) is het 3500 vierkante kilometer uitgestrekte Odenwald een bijzonder interessante streek. Gevormd door de botsing van de oercontinenten Gondwana en Laurazië, vervolgens geërodeerd en geconfronteerd met vulkanische activiteit ontwikkelde zich een indrukwekkend natuurlandschap waaruit de oude vulkanen Otzberg (www.otzberg.de) en de Katzenbuckel (www.themenpark-umwelt.baden-wuerttemberg.de) oprijzen.

Toeristische tips

Romantisch en idyllisch, cosmopolitisch en dynamisch. De universiteitsstad (www.uni-heidelberg.de) Heidelberg (www.heidelberg-marketing.de, www.heidelberg.de) verenigt mythen en moderne tijden als geen ander. Wandelend doorheen de oude stadswijk en over de Philosophenweg die Goethe, Hölderling, Hegel en vele andere dichters en filosofen inspireerde, beleef je de stad aan de Neckar pas echt. Hoog boven de stad torent het grotendeels gerestaureerde wereldberoemde renaissance kasteel, waarin ook het Deutsche Apotheken Museum (www.deutsches-apotheken-museum.de) is ondergebracht. Uit het gevarieerde museumaanbod springt onder meer het Kurpfälzische Museum (www.museum-heidelberg.de) naar voor met zijn omvangrijke collecties schilderkunst, grafische kunst, beeldhouwkunst, kunstnijverheid, archeologie en stadsgeschiedenis.

Terwijl Heidelberg bekendheid verwierf als universiteitsstad, wordt Darmstadt (www.darmstadt-marketing.de, www.darmstadt.de) eerder de stad van de Jugendstil genoemd. Die naam dankt het aan groothertog Ernst Ludwig die in 1899 op de Mathildenhöhe (www.mathildenhoehe.info) een kunstenaarskolonie stichtte, die tot op heden nog steeds het culturele hart van Darmstadt is. Hier kan je de roodgroene Hochzeitsturm bekijken evenals de Russische Kapelle (darmstadt.russian-church.de) met zijn gouden uivormige torenkoepels. Bijzonder is alleszins de Waldspirale (www.bauvereinag.de), een typisch huis waarin bos en stad in elkaar overgaan. Waardevolle musea zijn alvast het Hessische Landesmuseum (www.hlmd.de) en het Groothertogelijk Hessische Porseleinmuseum (www.porzellanmuseum-darmstadt.de).

Van een heel andere aard is het Wellamuseum (www.wellamuseum.com) waar je alles verneemt over schoonheidsverzorging en hygiëne vanaf het oude Egypte tot op heden. In Darmstadt bevindt zich ook het operationeel centrum van de Europese Ruimtevaartorganisatie ESA. Na afspraak zijn geleide bezoeken (www.esa.int) mogelijk zowel voor groepen als voor individuele bezoekers.

 

Michelstadt (www.michelstadt.de) pronkt met zijn laatgotisch stadhuis dat werd opgetrokken in 1484 en wordt beschouwd als één van de meest originele vakwerkgebouwen van Duitsland. Massieve eiken balken, afgeschuinde gevelhoeken en erkertorentjes geven het gebouw een charmant middeleeuws karakter. Op het marktplein schittert de renaissance-fontein die in 1575 door graaf Georg II van Erbach aan Michelstadt werd geschonken.

Het nabijgelegen Erbach (www.erbach.de), gesitueerd in wat men eerder het Überwald (www.ueberwald.de) noemt, is vooral bekend om zijn kasteel (www.schloss-erbach.de) met zijn indrukwekkend marktplein is vooral bekend omwille van het in Europa vrijwel unieke Elfenbein- of ivoormuseum  (www.erbach.de).

De Messel-groeve (www.grube-messel.de), nabij Darmstadt, werd door de Unesco op de wereldnatuurerfgoedlijst geplaatst. Met tot op heden meer dan tienduizend vondsten is de Grube Messel een van de rijkste fossielenvindplaatsen met een enorme verscheidenheid aan soorten en een uitstekende kwaliteit van de vondsten. Uniek zijn de uitstekend bewaard gebleven resten van versteende weke delen van diverse zoogdieren evenals de overblijfselen van het oerpaardje Hyracotherium.

Het oostelijk gedeelte van het Odenwald herbergt nog talrijke sporen van Romeinse aanwezigheid vanaf het begin van onze tijdrekening. Ter hoogte van Obernburg (www.obernburg.de) en Bad Wimpfen (www.badwimpfen.de) lag immers de Neckar-Odenwald-‘limes’ (www.limesstrasse.de) of grenslijn van het Romeinse Rijk. In Würzberg tref je de overblijfselen aan van een Romeins badhuis (wandern-im-odenwald.kruemelhuepfer.de). In Haselburg werden de grondvesten van een Romeinse villa (www.haselburg.de) bloot gelegd. Obernburg profileert zich als Romeinse stad aan de Neder-Main en pronkt met een Romeins museum (www.roemermuseum-obernburg.de).

Een uitzonderlijk geologisch tafereel is het Felsenmeer (www.felsenmeer.org) in Reichenbach, een indrukwekkende helling bezaaid met  rotsblokken. Tussen de tweede en de vierde eeuw na Christus waren er al Romeinse steenhouwers actief. Thans kan je er zo’n driehonderd gebeeldhouwde rotsblokken aanschouwen waaronder een negen meter lange reuzenzuil en een twaalf meter lang schip. Volgens de legende ontstond het ‘slagveld’ als gevolg van een gevecht tussen twee reuzen.

 

In de assemblagehallen van de voormalige autofabriek van dr. Carl Benz in Ladenburg bevindt zich het Automuseum (www.automuseum-ladenburg.de). Er wordt een zeventigtal wagens getoond vanaf de eerste Benz Patent-Motorwagen tot en met de Mc Laren Mercedes Formule 1-racewagen. Na een explosie in de steengroeve van Eberstadt werd in december 1971 een indrukwekkende druipsteengrot (www.tropfsteinhoehle.eu) ontdekt. Over een 600 meter lang traject word je ondergedompeld in een majestatische wereld van stalagmieten en die stalagtieten die er zich de voorbije één tot twee miljoen jaar hebben gevormd.

Tien om te doen Flaneren door Heidelberg Europees Ruimtevaartcentrum in Darmstadt Grube Messel Felsenmeer in Reichenbach Druipsteengrot in Eberstadt Natuurpark Odenwald-Bergstraße Nibelungensteig Fränkischer Rotwein Wanderweg Apfelwein- und Obstwiesenroute Taart smullen bij Siefert

 

 
Met auto en moto

Met talrijke bochtenrijke trajecten en zacht glooiende wegen behoort het Odenwald tot één van de meest geliefde Duitse streken voor motorrijders (motorradregion-odenwald.de). Er worden regelmatig motorentreffen georganiseerd en er zijn verschillende motorroutes uitgestippeld zoals de Siegfriedstrasse en de Nibelungenstrasse. Vanuit Darmstadt, Michelstadt en Groß-Umstadt worden eveneens trajecten voorgesteld.

Wandelen Doorheen het Odenwald zijn meer dan 10.000 km. wandelwegen uitgestippeld. Op het Odenwald Portal (www.odenwald-portal.de) worden meerdere routes voorgesteld en vind je hyperlinks naar regionale websites. De Odenwald Schmetterling (tg-odenwald.de) bestaat uit vier lusvormige, meerdaagse trajecten: de Alemannenweg, de Frankenweg, de Burgundenweg en de Badener Weg.

De Nibelungensteig (www.nibelungensteig.info) is een 40 km. lang en vaak zeer zwaar  parcours vanaf Zwingenberg (www.zwingenberg-neckar.de) over de Melibocus en het Felsenmeer naar Grasellenbach (www.gemeinde-grasellenbach.de) en de Siegfriedbrunnen. Vanuit Zwingenberg start één van de mooiste wandelingen doorheen het Odenwald naar de 626 meter hoge Katzenbuckel en de Wolfsschlucht-ravijn (neckarweg-odenwald.kruemelhuepfer.de) waar in 1866 de laatste wolf van het Odenwald werd geveld.
De Fränkischer Rotwein Wanderweg (www.fraenkischerrotweinwanderweg.de) voert je in vijf dagen 70 km. lang door de wijngaarden van het Main-dal en van de gemeenten tussen het Odenwald en Spessart (www.spessart-touristinfo.de, www.naturpark-spessart.de). Onder meer in Grosswallstadt (weinbau.grosswallstadt.de), Grossheubach (www.grossheubach.de) en Bürgstadt (www.buergstadt-info.de) zijn er aansluitende wijnleerpaden.
De Bergsträsser Weinlagenweg (www.bergstraesser-wein.de) leidt doorheen het wijnbouwgebied van de Hessische Bergstrasse en biedt prachtige vergezichten over het Odenwald en de Rijnvlakte.

Wandern im Odenwald (wandern-im-odenwald.kruemelhuepfer.de), Toms Planet (www.toms-planet.de), Odenwaldklub (www.odenwaldklub.de) en RegioAusflug (www.regio-ausflug.de) stellen je nog tal van andere trajecten voor.

Fietsen

Het Odenwald is een paradijs voor recreatieve fietsers (www.odenwald-radwandern.de). Niet alleen het Odenwaldkreis (www.odenwaldkreis.de) ook de regio Starkenburg (www.starkenburg.de), gelegen tussen de kerngebieden Rijn-Main en Rijn-Neckar, biedt terzake heel wat mogelijkheden. Wie liever fietst tussen uitgestrekte bossen of doorheen diep ingesneden, sprookjesachtige valleien moet in de regio  Neckartal-Odenwald (www.tg-odenwald.de) zijn.

Bij het Odenwald Regional Gesellschaft (www.oreg.de) kan je terecht voor meerdere fietsroutes zoals de Mümlingtalradweg, de Hohe Strasse, de Rundkurs Rodensteiner Land, de Gersprenztalweg, de Beerfelder Rundkurs, de 2 Burgen Radweg en de Höhenradwanderweg.
Meer dan 250 km. fiets- en wandelplezier vind je langsheen de Apfelwein- und Obstwiesenroute (www.apfelroute.de) doorheen een landschap met bijna een kwart miljoen hoogstam-boomgaarden. Onderweg kan je stoppen bij fruittelers en producenten van appelsappen en -ciders.
Mountainbikers worden verwacht in het Beerfelder Bikepark (www.bikepark-beerfelden.de) nabij het sport- en vrijetijdscentrum aan de Sensbacher Höhe.

Interessant voor elkeen die geen lusvormige trajecten wil rijden, is het concept van de  Odenwälder NaTourBus (www.odenwald-radwandern.de). Tussen april en oktober rijden er in de omgeving van Erbach, Michelstadt en Beerfelden vier fiets-buslijnen die tot twintig fietsen kunnen meenemen.
 

Eten en drinken

Liefhebbers van seizoensgebonden streekgerechten, al dan niet ter bekroning van een dagje stevig wandelen of fietsen, worden het jaar rond verwend. Odenwälder Gasthäuser  (www.odenwald-gasthaus.de) Odenwald Sterne Hotels (www.odenwald-sterne-hotels.de) groeperen logiesmogelijkeden die gastronomische wandelarrangementen voorstellen. In april-mei worden de Odenwälder Lammwochen (www.lammwochen.de) gehouden tijdens dewelke bereidingen met lamsvlees worden gepromoot. In juli volgen de Grünkernwochen (www.gruenkernwochen.de) waarin gerechten met spelt worden voorgesteld. In de herfst volgen dan de Odenwälder Kartoffelwochen  (www.kartoffelwochen.de) ter promotie van aardappelschotels, die mooi aansluiten op de Odenwälder Wildwochen (www.odenwaelder-wildwochen.de). Culinair afronden doe je met een glaasje appelcider (www.apfelroute.de) en een stukje Victoriatorte, samengesteld uit biscuitdeeg en vruchtengelei. Zoetekauwen kunnen wij daarvoor alleen maar een bezoekje suggereren aan Café Siefert (www.cafesiefert.de) in Michelstadt waar je de wereldkampioen taarten bakken aantreft.

Het Gemeinschaft der Odenwälder Direktvermarkter (www.odenwaelder-direktvermarkter.de) brengt een aantal landbouwbedrijven en producenten van streekproducten samen.
 

Evenementen

Odenwald Portal (www.odenwald-portal.de) stelt je allerlei mogelijke activiteiten in de regio voor, inclusief concerten, filmvertoningen en uitstapjes met kinderen. Odenwald Termine (www.odenwald-termine.de) vertelt je tot een half jaar en verder vooruit wat er dag aan dag te doen is.
 

Weer

Donnerwetter (www.donnerwetter.de) en Wetter Online (www.wetteronline.de) geven je de weersverwachtingen voor talrijke locaties in het Odenwald.

Klimaat	J	F	M	A	M	J	J	A	S	O	N	D
Regen	39	35	38	39	51	59	57	53	41	42	49	46
Regendagen	17	15	12	14	14	14	14	14	13	14	16	16
Vochtigheid	77	70	57	51	50	52	53	54	60	68	77	81
Temperatuur	1	2	6	9	14	17	20	20	15	11	5	2
Uren zon	1	2	4	5	7	8	7	7	5	3	1	1
Reiscomfort

LEGENDE:

Regenval	0-5 mm	5-25 mm	25-75 mm	75-150mm	150-300 mm	+300 mm
Reiscomfort	Extreme koude	Draaglijke koude	Aangenaam	Warm	Drukkend heet	Ongezond en gevaar voor zonnesteek

Bereikbaarheid

Heidelberg bereik je na een zestal uren rijden. Je kan via Aken, Keulen en Frankfurt rijden of de kortere route nemen via de A27 naar Trier en vervolgens naar Mannheim.

Een treinreis (www.nmbs.be) met Thalys (www.thalys.be) of ICE (www.bahn.de) naar Keulen en vervolgens naar Mannheim en Heidelburg duurt ongeveer even lang. Regionaal treinverkeer wordt aangeboden door de Odenwald Bahn (www.vias-online.de).

Verder zijn er verschillende busmaatschappijen actief. Afhankelijk van de regio waarin je je wil verplaatsen, kan je terecht bij Rhein-Main-Verkehrsverbund (www.rmv.de), Nordhessischer Verkehrsverbund (www.nvv.de) of het Verkehrsverbund Rhein-Neckar (www.vrn.de).

Recent werd de gezamenlijke portaalsite (www.oreg.de) voor het openbaar vervoer geopend.

Nuttige adressen

• Fremdenverkehrsverband Odenwald-Bergstraße-Neckartal, Marktplatz 1, D-64711 Erbach, www.odenwald.de.
• Duitse Nationale Dienst voor Toerisme, Gulledelle 92, 1200 Brussel, 02/245.97.00, www.duitsland-vakantieland.be.