Toeristische info van België
De Voerstreek		Naamse kastelen
Olen in de Antwerpse Kempen		Oudenburg in het Brugse Ommeland

Een dagje, weekendje of weekje Voerstreek ?

De Voerstreek heeft een prachtig golvend landschap, een overvloed aan natuurschoon, rustige dorpjes en wat kastelen en grote hoeven in brede valleien met weilanden en bossen.
Zes deelgemeenten, samen goed voor iets meer dan 4000 mensen en
50 km2 groot, vormen er een enig stukje Vlaanderen (Limburg).
De streek ligt aan de oostelijke kant van de Maas, precies tussen Maastricht en Luik en daardoor is ze ook de ideale springplank voor wie de wijdere omgeving wil gaan verkennen.
Zowel grote cultuursteden - Maastricht, Luik, Aken -als uitgestrekte natuurgebieden - de Ardennen, de Hoge Venen - liggen vlakbij.

Golvend landschap met riviertjes en watermolens

In de Voerstreek zie je hetzelfde golvende landschap als in het Mergelland van Nederlands Zuid-Limburg.
100 miljoen jaar geleden golfde over dit gebied het water van een ondiepe tropische zee.
De huidige ondergrond van de Voerstreek is de zeebodem van toendertijd. Dieren en planten die toen in het zeemilieu leefden, zorgen voor de meest typische gesteenten die deze ondergrond vormen: kalk (ook krijt of mergel genoemd) en vuursteen (of silex).
Toen de zee zich terugtrok, ontstonden door erosie van rivieren diepe dalen, die het huidige landschap zijn golvend karakter verlenen. Tijdens de ijstijden stroomde er veel meer water door de riviertjes.
Vandaar de enorm brede dalen in verhouding tot de kleine waterlopen, of zelfs droogdalen, waar nu helemaal geen water meer door loopt.

Van west naar oost zijn de riviertjes van de Voerstreek: de Berwijn, die in Moelingen in de Maas uitmondt, de Voer, die aan de streek en aan drie dorpen haar naam heeft gegeven.
Ze ontspringt in Sint-Pieters-Voeren, ontvangt in Sint-Martens-Voeren de Veurs en in 's-Gravenvoeren de Noorbeek. In Eijsden (NI) mondt ze in de Maas uit.
Dan is er nog de Gulp, een bijrivier van de Geul. In Teuven stroomt ze de grens over naar Slenaken.
Al deze riviertjes hebben een flink verval en dreven in het verleden dan ook tal van watermolens aan. Sommige daarvan zijn nog (gedeeltelijk) bewaard.

Een rijke natuur

In de Voerstreek tref je heel wat planten en dieren aan, die thuis - in Vlaanderen of Nederland - weinig of niet voorkomen.De ondergrond is op vele plaatsen in de Voerstreek erg kalkrijk en die zorgt voor aparte trekjes. Vooral op de steile, naar het zuiden gekeerde dalheilingen kan je genieten van een rijk en gevarieerd natuurschoon.

Boven op de helling is de bodem zuur en voedselarm. Het 'Eiken-Berken-Bos', dat zich hier van nature ontwikkelt, werd op sommige plaatsen vervangen door aanplantingen van beuken, lorken of sparren.
Men kan het herkennen aan het voorkomen van adelaarsvaren en kamperfoelie. Mispel en bergvlier zijn eveneens voor dit bos typische soorten met een continentaal karakter.

Lager op de helling, waar kalklagen dagzomen, komen we in het 'Eiken-Haagbeukenbos' met veel es en boskriek (of wilde kers). Ook de aanwezigheid van bosrank, die als lianen in de bomen klimt, en een overvloed aan klimop zijn kenmerkend voor dit bos. Langs bosranden en wegbermen bloeien in de zomer marjolein en kruidvlier, van die 'zuiderlingen' die het hier nog nee doen.
Dat is ook het milieu bij uitstek van de wijngaardslak, de 'escargot de Bourgogne’ .Af en toe cirkelt een buizerd boven het landschap of hangt een torenvalk onbeweeglijk te 'bidden'.

De zes Voerdorpen

MOELINGEN

Moelingen is het meest westelijke dorp van de fusiegemeente Voeren, gelegen in het Maasdal en doorkruist door het riviertje de Berwijn. De romaanse kerktoren uit de 12de eeuw is een beschermd monument. De kerk zelf vertoont, doordat ze in verschillende fasen tot stand kwam, een combinatie van allerlei stijlinvloeden.
Aan het oud-gemeentehuis, langs de brug over de Berwijn, staan naast het dorpskruis uit 1768 enkele grenspalen uit de 18de eeuw, met de wapens van Oostenrijk (waar het huidige België toen toebehoorde) en de Nederlanden. Waar de Berwijn in de Maas uitmondt, stond ooit het kasteel van Elven. Nu zijn
er nog enkele resten te zien van de 'Schans', een door de Spanjaarden in 1614 gebouwde versterking, en van een Oostenrijks tolkantoor uit de 18de eeuw.
Vlakbij ligt een stuwdam over de Maas, die het peil van de rivier stroomopwaarts moet regelen. Aan de oostelijke kant drijft het water een hydro-elektrische centrale aan. Op deze plaats werd een nieuwe brug over de Maas aangelegd.

‘ s-GRAVENVOEREN

's-Gravenvoeren heeft zich ontwikkeld als een lang lintdorp langs de Voer, met loopbruggetjes over het water naar de huizen. De kerk, de pastorie en verscheidene boerderijen in de onmiddellijke omgeving stammen uit de 18de eeuw. Die (Oostenrijkse) periode was klaarblijkelijk een heel voorspoedige tijd voor dit dorp.
Ook de meeste grafkruisen tegen de buitenmuur van de kerk zijn 18de-eeuws. Een heel mooi plekje is het pleintje van Kinkenberg, aan de overzijde van de Voer op 100 m van de kerk.
In het gehucht Schoppem (op de weg naar Sint-Martens-Voeren) ligt het Steenboskapelletje. In 1846 werden hier de resten van een Romeinse villa ontdekt. Met de opgegraven materialen werd deze kapel gebouwd.
Het kasteel van de 'graven van Voeren' is al lang verdwenen. Er zijn wel nog twee andere kasteeltjes: Altenbroek (te midden van een prachtig parklandschap) en Ottegraven (op de grens met Sint-Martens-Voeren).

SINT-MARTENS-VOEREN

Het dorpsbeeld wordt gedomineerd door de 23 m hoge spoorwegbrug. Ze maakt deel uit van de lijn Tongeren-Aken, door de Duitsers tijdens de eerste wereldoorlog aangelegd.
Dit viaduct sluit aan op de langste spoorwegtunnel van Vlaanderen (2070 m), van het gehucht Veurs naar Remersdaal. Ook de langste spoorwegbrug van het land, in Moresnet, maakt deel uit van deze lijn.
De kerktoren stamt oorspronkelijk uit de 13de eeuw. Links onder de toren bevindt zich her graf van pastoor Veltmans. Hij speelde een belangrijke rol in het behoud van het Nederlandstalige karakter van de Voerstreek. Onder de oude grafkruisen op het kerkhof bevindt er zich één uit de 16de eeuw. Het staat achter de gra¬ven van de bemanning van een RAF-vliegtuig (neergestort in 1941).
Iets verder ligt het Veltmanshuis – genoemd naar pastoor Veltmans - de vroegere pastorie. Nu doet ze dienst als Cultureel Centrum van de Vlaamse Gemeenschap.
Vooral in het gehucht Veurs zijn de voor deze streek zo typische oude huizen in vakwerk en silex (vuursteen) nog bewaard gebleven.

REMERSDAAL

Het landschap in het oosten van de Voerstreek vertoont al helemaal de kenmerken van het Land van Herve: verspreid liggende boerderijen temidden van vooral weilanden.
Naast de kerk zijn nog de resten en de hoeve van het kasteel 'Het Hoes' te zien.

Enkele kilometers buiten de dorpskom, naast de spoorlijn, ligt het veel beter bewaarde kasteel van Obsinnich uit de 17de eeuw, dat nu als vakantieverblijf voor jeugdgroepen wordt gebruikt.
Op de weg naar Sippenaken - waar het prachtige kasteel van Beusdaal te bewonderen valt - passeert u op de gemeentegrens een merkwaardig monumentje. Het werd opgericht ter nagedachtenis van de slachtoffers van de elektrische draad, die tijdens de eerste wereldoorlog België en Nederland scheidde.

TEUVEN

Teuven ligt in een prachtig golvend landschap, omringd door uitgestrekte bossen. De neogotische Sint-Pieterskerk uit 1870 steekt opvallend hoog boven de rest van het dorp uit.
Teuven bezit twee kastelen. Vooreerst 'De Hoof', eertijds de woonst van de plaatselijke heren. Na aankoop in 1985 door de Vlaamse Gemeenschap werd het privé heringericht, en nu wordt het uitgebaat als hotel-restaurant.
De voormalige abdij van Sinnich is sinds de Franse Revolutie particulier bezit.
Voordien woonden er kanunnikessen van Sint-Augustinus. De romaanse toren uit de 13de eeuw en de door de Akense architect Couven ontworpen voorgevel (1750) zijn vanaf de weg wel met enige moeite te zien.
Net als de andere kastelen van Voeren is ook dit helaas niet voor bezoek toegankelijk.

SINT-PIETERS-VOEREN

Het kleinste Voerdorp is vooral bekend om zijn Commanderie.
Dit kasteel behoorde tot de Franse Revolutie toe aan de Duitse Ridderorde. Het is in het begin van de 17de eeuw gebouwd in 'Maaslandse Renaissance', een stijl die we ook in Luik en Maastricht veelvuldig aantreffen.
In het park van de Commanderie ligt de viskwekerij van Sint-Pieters-Voeren met o.a. forellen, een typisch streekproduct.
Het dorpskerkje werd omstreeks 1660 gebouwd in opdracht van Commandeur Willern Quaedt van Beeck, wiens grafsteen zich bij de toegangspoort van het kerkhof bevindt.
Even buiten het dorp (in de richting van Sint-Martens-Voeren) ligt de als waardevol monument beschermde Sint-Annakapel uit 1730, eigendom van Erfgoed Vlaanderen. Ze werd als gebouwtje vakkundig gerestaureerd.
Van bij het kasteeltje van Magis, op de grens met Aubel, heeft men een prachtig panorama van de Voerstreek en aan de overzijde van de weg, het dal van de Berwijn.

Daguitstappen vanuit de Voerstreek

Gelegen in het centrum van het 'Land zonder Grenzen', is de Voerstreek een uitstekend vertrekpunt voor tal van interessante daguitstappen.
Vlakbij ligt het Amerikaans militair kerkhof van Henri-Chapelle (Hendrikkapelle), waar 9000 Amerikaanse soldaten op het einde van de tweede wereldoorlog een laatste rustplaats vonden.
In Aubel trekt vooral de abdij' van Val-Dieu (Godsdal) heel wat bezoekers. Limbourg, de hoofdstad van het hertogdom, is een bijzonder gaaf bewaard en sfeervol vestingstadje. In Dalhem zijn nog enkele resten van de middeleeuwse burcht bewaard. Niet ver hier vandaan ligt Blegny-Trembleur, waar je een oude steenkoolmijn kunt bezoeken en een rondrit met een toeristisch treintje maken.
Vlak over de Maas zijn de mergelgrotten en kampernoeliekwekerijen van Kanne, van de Voerstreek gescheiden door de Maas en de Sint-Pietersberg, een bezoek waard.

PRAKTISCH:

Bezoekerscentrum van de Voerstreek:
Openingsuren: 9 - 17 uur, ganse jaar door (weekend 10- 17 uur). Gesloten: kerst- en nieuwjaarsdag.

Infokantoor ‘Toerisme Voerstreek’: Pley 13, 3798 's-Gravenvoeren tel 04-381 07 36.
E-mail: voerstreek@skynet.be  Internet: www.bezoekerscentrum.be en www.voerstreek.be

Hoe geraak je in Voeren ?

• Met de wagen:
  
  Vanuit Brussel en Antwerpen: E-40 volgen (richting Aachen tot Cheratte), Maastricht-Vïsé aanhouden
  (E-25 tot afrit Moelingen (Mouland). Volg dan de borden 'Fourons" en daarna Voeren-Fourons".

• Met het openbaar vervoer:
  
  Er vertrekt om het uur een IC-of IR-trein vanuit Oostende, Blankenberge, Gent, Antwerpen en Schaarbeek naar Luik-Guillemins. in Luik-Guillemins neem je de L-trein naar Maastricht en stap je uit in Wezet (Visé).
  Daar kan je met buslijn 39B: Tongeren-Visé-Remersdaal , of buslijn 39C: Visé-Montzen verder naar de Voerstreek.
  Op de lijn 39B rijden de bussen tijdens de week om het uur en tijdens het weekend om de twee uren.
  De 39C kent op werkdagen ongeveer om het uur een dienst. Uurregelingen zijn verkrijgbaar aan de balie van Toerisme Voerstreek.
  Meer informatie kunt u krijgen bij "De Lijn" tel.: 011-85 03 03 (van 6 tot 21 u.)
  

_______________________________________________________________________________________

Foto’s op deze pagina: G. Sweron - Toerisme Voerstreek