Toeristische info
Toeristische info van België
Baarle-Hertog-Nassau: een grensgeval tot en met ...
Op zo'n 100 km van Brussel ligt het dorp BAARLE, in het hart van de Kempen en middenin de denkbeeldige driehoek Tilburg, Turnhout, Breda. Baarle bevindt zich zowat op de grens van de provincies Antwerpen (B) en Noord-Brabant (NL).
Zowat, want het is niet zomaar een dorp dat door een grens opgedeeld is in twee.
Het is het merkwaardigste dorp ter wereld: 30 stukjes België en Nederland, in elkaar verweven, vormen samen deze tweelandenpuzzel.
Enkele kilometers ten noorden van de officiële rijksgrens tussen België en Nederland, nestelt de Belgische gemeente Baarle-Hertog zich als 22 losse puzzelstukjes in de Nederlandse gemeente Baarle-Nassau. Deze laatste heeft op haar beurt dan weer 8 stukjes in België liggen, waarvan 7 in de Belgische puzzelstukken.
Deze puzzelstukken heten enclaves. In totaal kennen beide Baarles
30 enclaves: 22 Belgische enclaves, 1 Nederlandse enclave en 7 Nederlandse sub-enclaves.
Nergens ter wereld is een gemeente zo sterk verweven met een gemeente van het buurland. Deze verstrengeling is het meest zichtbaar in geografisch opzicht.
Maar er is ook een zeer grote verwevenheid op sociaal-cultureel, economisch en bestuurlijk vlak.
Voorbeelden hiervan zijn de vele “gemengde” verenigingen en organisaties, de gemeenschappelijke “internationale” bibliotheek, het Cultureel Centrum, gezamenlijke nutsvoorzieningen (drinkwater, gas, riolering), bedrijven met een Nederlands én Belgisch adres, enzovoort.
Typisch is echter ook dat wij bij wijze van spreken in één oogopslag o.m. 2 gemeentehuizen, 2 brandweerkazernes, 2 kerken, 2 politiediensten, en dubbele elektriciteits- en telefonievoorzieningen, kunnen waarnemen.
Spelen met de grens
De maquette bij de Sint-Remigiuskerk vormt een ideaal startpunt voor een rondwandeling in Baarle..
In die glazen kiosk zie je je het centrum van Baarle op schaal nagemaakt, compleet met huizen en winkels naar werkelijkheid.
Met een druk op de knop zakken de Nederlandse (delen van) percelen omlaag, zodat je op een speelse manier zicht krijgt op de tweelandenpuzzel met haar grillige grenzenverloop. Zo zie je meteen welk deel van het dorp Belgisch is (Hertog) of Nederlands (Nassau).
In Baarle geldt voor de inwoners de voordeurregel.
Deze houdt in dat de plaats van de voordeur bepaalt in welke gemeente de bewoners van het pand zijn ingeschreven, en in welk land men zich bij de nutsvoorzieningen (telefoon en elektriciteit) aansluit.
In welk land de voordeur zich bevindt, zie je aangegeven op de huisnummerbordjes met de nationale driekleur.
Op Loveren vind je een woning met twee huisnummers: het Belgische nummer 2 en het Nederlandse nr 19.
De grens loopt hier dwars door de voordeur. In 1585 was hier Herberg De Swaen gevestigd.
De grenslijnen zijn op sommige plaatsen in de bestrating aangegeven met koperen spijkers. In het toeristisch infokantoor kan je terecht voor de brochure 'Baarle uniek en levendig enclavedorp'.
Hierin vind je een stukje historische achtergrond en een aantal leuke anekdotes. Vraag er meteen ook de folder van de Baolse Smokkelroute, een enclavewandeling over vroegere smokkelpaden. Nagenieten kan je in de gezellige dorpskern, met winkels die ook op zondag geopend zijn.
1000 ha natuur
Baarle wordt omringd door 1000 ha natuur, een paradijs voor fiets- en wandelgrage gezinnen. Bosgebieden, uitgestrekte landerijen, akkervelden en 'meanderende riviertjes bepalen het landschap.
Een aanrader is het Laarzenpad langs het fraaie beekdal van het Merkske. De beek kronkelt er door een licht glooiend landschap van poelen, kleine graslanden, beemden en boomrijen.
Je ontdekt er tientallen zeldzame plantensoorten, bijzondere vogels, amfibieën en vissoorten.
Kathedrale Kaarsenmuseum
De collectie kathedrale kaarsen van Frits Spies mag zonder overdrijven uniek in de wereld worden genoemd. Je vindt er 40 monumentale kaarsen, uitgewerkt met veel oog voor detail en getuigend van een uitzonderlijke passie voor religieuze thema's.
Spies werkte onder meer twee jaar aan een reproductie in bijenwas van het 'Laatste Avondmaal’ van Da Vinci. Het resultaat is een werkstuk van 2 bij 1,5 meter, waarin niet minder dan 2.000 kilo bijenwas werd verwerkt.
Kathedrale Kaarsenmuseum, Kerkplein 2, Baarle-Hertog, tel. 014 69 96 62,
Open: 2de paasdag t/m 30/9: di t/m do 11-11 za en zo 12-16 u., 1/10 t/m 1ste paasdag: zo 12-16 u., gesloten met Nieuwjaar, Pasen, Pinksteren en Kerstmis.
Smokkelklomp en Baolse Babbel...
Baarle was eertijds een gedroomde smokkelplek. In het Brouwershuys wordt dit verleden in een klein museum met smokkelattributen levendig gehouden. Je kan er bijvoorbeeld kennismaken met de smokkelklomp: een speciale klomp die gedragen werd met de hiel onder de tenen en de teenzool onder de hielen. Een uitgebreide collectie ambachtelijk erfgoed ontdek je in het Museum Vergane Glorie.
Brouwershuys, Molenstraat 42, Baarle. te/. 014 69 94 03, open di t/m zo W-1L
Museum Vergane Glorie, Tumhoutseweg 10a, Baarle-Hertog,
tel. 014 69 91 76, te bezoeken na afspraak.
PRAKTISCH
Fietsen
- Fietsknooppuntennetwerk:
Provincie Antwerpen: fietskaart 1 en Provincie Brabant (NL): fietskaart De Baronie - Themaroutes:
Bels Lijntje: 33 km; Enclaveroute; 46 km; Smokkelaarsroute: 42 km ; Natuurroute: 47 km ; Boerlandroute: 50 km - Fietsverhuur
Jansen-Oomen, Generaal Maczeklaan 13, Baarie-Nassau, te!. 0031 135079228
Adams Fietsverhuur, tel. 0031 6 484 06 790. Fietsen worden op locatie gebracht.
Wandelen
De Baolse Smokkelroute; Onbegrensde grenzenwandeling door Baarle; Laarzenpad door natuurgebied Beekdal Het Merkske; Zondereigenwandeling; Strumptroute
Streeklekkers
Baols Dubbeldop Bier: donker abdijbier
Baolse Babbel: kruidenbitter op basis van ruim 50 verschillende kruiden
Smokkelklompjenever: lekkere druppel met mini smokkelklomp
Toeristische dienst:
VW Baarle-Hertog-Nassau, Nieuwstraat 16, NL 5111 CW Baarie-Nassau
tel. 0031 135079921 - fax 0031 1350731 08 - vvvbaarle-nassau-hertog@hetnet.nl
Openingsuren: 1/11 -31/3: di t/m vr 11-15u.; 1/4-31/10: dit/mza 10-15 u.; medio juli tot medio augustus
ook op ma 10-15 u.
Web: www.baarle-hertog.be en vwbaarle.com en www.baarledigitaal.org
Teksten en foto's: Baarle-Hertog.be; VVVBaarle, TPA.
