Vakantie dichtbij

De Elzas

De Elzas – of Alsace in het Frans – wordt nogal gemakkelijk over een kam geschoren met Lotharingen en de Vogezen, twee aanpalende regio’s in het Noord-Oosten van Frankrijk.
Niettemin is de Elzas ( www.tourisme-alsace.com) een mooi afgebakende regio aan de linkeroever van de Rijn, en verdeeld over de departementen Haut-Rhin ( www.tourisme68.asso.fr) en Bas-Rhin ( www.tourisme67.com). 190 km. lang en hooguit 50 km. breed is het ook de kleinste regio van Frankrijk.

Hoewel Frans de officiële taal is, wordt er nog wel flink wat Duits dialect gesproken, het  Elzassisch, en dat heeft alles te maken met het karakter van deze eeuwenlang omstreden grensregio met Duitsland.

Oorspronkelijk maakte de Elzas deel uit van het Heilige Roomse Rijk, maar daaraan kwam een einde tijdens de Dertigjarige Oorlog (1648), zij het dat Mulhouse tot aan de Franse Revolutie Zwitsers grondgebied is.

Na de Franse Revolutie werd de regio danig verfranst en dat was niet altijd naar de zin van de inwoners.

Tijdens de Frans-Duitse Oorlog in 1870 werden Lotharingen en de Elzas opnieuw geannexeerd door Duitsland. De Vrede van Versailles (1919), die de Eerste Wereldoorlog officieel beëindigde, hevelde de streek na vijftig jaar terug over naar Frankrijk. Gedurende de Tweede Wereldoorlog bezette Duitsland de Elzas opnieuw. Het was overigens de laatste regio die in 1944 werd bevrijd, maar de stad Colmar werd pas in 1945 terug vrijgegeven. Nadien werden de grenzen van de Vrede van Versailles hernomen en sindsdien ligt de Elzas onvoorwaardelijk in Frankrijk.

Geografisch beschermd door de Vogezen, die voor een groot gedeelte in de Elzas liggen, en het Duitse Zwarte Woud, ontwikkelde zich in het heuvelland van het Boven-Rijndal een microklimaat, waarin wijngaarden gedijen en tekenen voor heel wat alom gewaardeerde witte wijnen van topniveau.

Toeristische tips

Straatsburg (www.ot-strasbourg.com) heeft als hoofdstad van de Elzas voldoende te bieden om er een aparte citytrip-bestemming van te maken.

De gotische Notre-Dame-kathedraal, die tussen de elfde en de vijftiende eeuw werd gebouwd, behoort tot het Unesco Werelderfgoed.
Blikvangers van de kathedraal zijn onder andere het astronomisch uurwerk, met dagelijks vertoning om 12.30u., de zogenaamde eekhoornkooi waar destijds de klokkenluiders vertoefden, en het platform van waaruit je de stad kan aanschouwen op 66 meter hoogte.

Wandel van de kathedraal door de Grand Rue naar La Petite France, het historische centrum met meer dan driehonderd jaar oude vakwerkhuizen.

Nabij de kathedraal vind je ook diverse musea (www.musees-strasbourg.org) en de Barrage Vauban met uitzicht over La Petite France en de Ponts Couverts.

Met het Europees Parlement (www.europarl.europa.eu), de Raad van de Europese Unie (www.consilium.europa.eu/showPage.ASP?lang=nl, www.coe.int), het Europees Hof voor de Mensenrechten (www.echr.coe.int) en tal van andere instellingen vormt Straatsburg samen met Brussel en Luxemburg het politieke hart van Europa.

Zowel individuele bezoekers als bezoekersgroepen zijn welkom in het Europees Parlement (www.europarl.europa.eu/parliament/public/staticDisplay.do?id=50&pageRank=3&language=NL) en kunnen eventueel een plenaire vergadering of een belangrijke Europese bijeenkomst bijwonen.

Vanuit Obernai, met zijn fraai marktpleintje en gerestaureerde vestingmuren, kan je naar Mont Saint-Odile
( www.abbaye-saint-benoit.ch/saints/odile) trekken.
Vanaf dit bedevaartsoord op een 764 meter hoge heuvel geniet je van een mooi panoramisch uitzicht en je kan er ook diverse wandelingen maken. De grote roestbruine rotsblokken maken deel uit van de Mur Païen, een goed 10 km. lange en meer dan tweeduizend jaar oude verdedingsmuur.
 

Vanop 757 meter hoogte domineert het Kasteel van Haut-Koenigsbourg ( www.haut-koenigsbourg.net) het plateau van de Elzas en het aan de voet van de heuvel gelegen stadje Sélestat.
Het panorama is indrukwekkend, terwijl ook het al in 1900 gerestaureerde kasteel kan bogen op een prachtig en vaak verrassend interieur.

Ben je met de kinderen in de Elzas, dan loont ongetwijfeld een bezoekje aan twee dierenparken waarin de ooievaar centraal staat. Cigoland ( www.cigoland.fr/Parc/index.html) is zowel een attractiepark als een dierenpark dat deelneemt aan kweekprogramma’s rond ooievaars. In het natuurpark Parc des Cigognes et des Loutres ( www.cigogne-loutre.com) krijgt de ooievaar het gezelschap van de otter. Hier spitst men zich eerder toe op de levenswijze van de otter en de herintegratie van de dieren in hun natuurlijke omgeving.

Kaysersberg ( www.ville-kaysersberg.fr, www.kaysersberg.com) is het stadje waar in 1875 de later bekende theoloog en filosoof Albert Schweitzer werd geboren. Een plaatselijk museum belicht de rol en de figuur van dokter Schweitzer die in 1952 de Nobelprijs voor de Vrede ontving.

Munster ( www.la-vallee-de-munster.com) is de uitvalsbasis voor een tocht te voet, per fiets of met de wagen doorheen het regionaal natuurpark Les Ballons d’Alsace ( www.parc-ballons-vosges.fr, www.tourisme-ballon-alsace.fr), een bergmassief met de 1424 m. hoge Grand Ballon als piek.

In hartje Munster bevindt zich het  Maison du Parc des Ballons des Vosges waar een tentoonstelling je uitgebreid informeert over het gebergte, de natuur en de inwoners.
In de zomer is er een toeristisch onthaalpunt voorzien op Crête, en daar kan je dan ook heen met een pendelbus ( www.navettedescretes.com).

Sportievelingen kunnen in de zomer deelnemen aan La Montée du Grand Ballon ( www.montee-grandballon.com), een jaarlijkse weerkerende loopwedstrijd over onder andere 13,2 km. met een steile klim naar de Grand Ballon.
 

Met meer dan 200.000 inwoners en de fabrieken van PSA Peugeot-Citroën is Mulhouse ( www.tourisme-mulhouse.com) veeleer een industriestad.

Een topper is het Musée National de l'Automobile ( www.collection-schlumpf.com), dat als één der meest waardevolle in Europa wordt beschouwd.

Er worden permanent zo’n 400 oldtimers getoond.
Blikvanger is een verzameling van honderd Bugatti’s maar ook Peugeot, Renault, Citroën en andere merken zijn goed vertegenwoordigd.

Tien ontdekkingsparcours tussen 2 en 25 meter hoog in de bomen leren je in Parc Alsace Aventure ( www.parc-alsace-aventure.com) de natuur op een andere wijze ontdekken. Voor bengels van 4 tot 7 jaar zijn er aangepaste trajecten. Avontuur wordt aangeboden in thema’s als bomen, aarde, lucht en smaak.

Gelijkaardige buitenactiviteiten zijn er ook in Le Lac Blanc ( www.lac-blanc-parc-aventure.com) en Arbr’Ascension ( www.arbre-ascension.fr/present.htm) die elk beschikken over acht  parcours tussen en in de bomen.

Het Ecomusée d'Alsace ( www.ecomusee-alsace.fr) in Ungersheim is een vrij groot openluchtmuseum, vergelijkbaar met Bokrijk.

Een zeventigtal huizen werden gereconstrueerd en samengevoegd tot een levend museum dat een dorpje uit de Elzas verbeeldt. Er werd heel sterk gewerkt met seizoenthema’s.

Ook zijn er een twintigtal nestplaatsen voor ooievaars.

Rond de tiende eeuw werd in de vallei van Lièpvre gestart met de exploitatie van zilvermijnen in de omgeving van Sainte Marie.
In 1987 werd gestart met het inventariseren en dateren van oude mijnsites, waarvan er enkele toegankelijk zijn (www.valdargent.com/lesmines.html). Zo kan je onder begeleiding de mijnen van St-Barthélémy en Gabe-Gottes bezoeken.

Wandelen en fietsen

Doorheen de Elzas voert een uitgebreid netwerk van wandelpaden, waarvan de meeste ook zijn bewegwijzerd.
Op Alsace Rando ( www.alsacerando.com/randonnees.html) vind je tientallen downloadbare wandeltrajecten. Wie enkele dagen voor vertrek naar deze website klikt, kan er meteen de weersverwachtingen voor die welbepaalde omgeving op nalezen.
 

Tal van routebeschrijvingen krijg je ook op Balade à Pied (www.baladapied.com) van Jean Louis Keller. In tal van dorpjes langsheen de Route des Vins d’Alsace kan je, uitgezonderd in de oogstperiode, tussen de wijngaarden wandelen ( www.alsace-route-des-vins.com/NewVersion/index.cfm) over zogenaamde ‘Sentiers Viticoles’. Topografische kaarten kan je aankopen bij de Fédération du Club Vosgien ( www.club-vosgien.com).

Trek je er liever een halve of hele dag onder begeleiding op uit, dan heeft Trace Verte (www.traceverte.com) mogelijk wat voor jou.
Naast begeleide wandelingen zijn er fiets-, mountainbike, kano- en paardentochten.

Bij Horizon d’Alsace ( www.horizons-alsace.com) klop je aan voor meerdaagse wandel- en fietstochten zonder bagage in de omgeving van Kaysersberg en doorheen het Parc Naturel Régional des Ballons des Vosges. Themawandelingen belichten wijnbouw en gastronomie of laten je de regio doorkruisen op sneeuwschoenen of per fiets.

Fietsen

Het Agence de Développement Touristique du Bas-Rhin stelt je 22 op topografische kaarten ingekleurde fietsroutes ( www.tourisme67.com/fr/cyclo/listeCircuits.php) voor.
Je selecteert routes op locatie, afstand of moeilijkheidsgraad en krijgt telkens een uitvoerige beschrijving met hoogteverschillen en praktische informatie over aanwezigheid van bijvoorbeeld campings, fietsherstellers en horeca-faciliteiten.

Doorheen de Haut-Rhin stelt het Comité Départemental de Cyclotourisme (http://cyclos68.free.fr) je twaalf trajecten voor.
Op een beperkt aantal treinen van het regionale expresstreinnet ( www.ter-sncf.com/alsace/index.asp) kan je de fiets meenemen tijdens de daluren of in het weekeinde.

Met de wagen of de moto

Tussen Straatsburg en Thann, nabij Mulhouse, voert de 180 km. lange bewegwijzerde Route des Vins d’Alsace
( www.alsace-route-des-vins.com).

Op deze portaalsite vind je naast een interactieve kaart een overzicht van zowat dat er langsheen het traject te zien en te doen is, van bezienswaardigheden en leuke restaurantjes tot toelichting over de geteelde druivenvarianten en de ‘grands crus’ uit de regio.
Plaatsjes als Eguisheim, Ribeauvillé,  Turckheim, Riquewihr en Kaysersberg lonen alvast om even rond te kuieren.

Balades en Alsace
(www.alsace-balades.bseditions.fr) suggereert je naast voet-, fiets- en mountainbiketochten diverse circuits met de auto. Het gaat om trajecten tussen 90 en 200 km. waarvan telkens een korte beschrijving krijgt met kaartje en geschatte tijdsduur, inclusief de vermelde uitstapjes of bezoeken.

Waterrecreatie

Wil je een stukje van de Elzas op een originele en avontuurlijke manier verkennen, dan stelt Canoes du Ried
( www.canoes-du-ried.com) je tal van kajak-, kano- en vlottentochten voor op Ill, Ried, Riedbrunnen, Bornen, Brunnenwasser en dode armen van de Rijn.
Kies je toch voor wat meer comfort, weet dan dat Straatsburg de thuishaven is van Croisi’Europe
( www.croisieurope.fr), één van de grootste Europese rederijen voor riviercruisen. Het mag dus niet verwonderen dat tal van riviercruises vanuit Straatsburg vertrekken en de Rijn stroomopwaarts of stroomafwaarts volgen.

Eten en drinken

Het Elzasser wijngebied valt uiteen in een noordelijk, eerder verbrokkeld gebied tussen  Colmar en Wissembourg, en een zuidelijk meer homogeen gedeelte tussen Colmar en Mulhouse.
In tegenstelling tot andere Franse wijnen krijgen de wijnen uit de Elzas geen plaatsnaam mee in hun naamgeving maar worden zij genoemd naar het druivenras dat aan de basis ligt.
Zo kennen wij Gewürztraminer, Riesling, Pinot gris, Muscat, Sylvaner, Pinot blanc en Pinot noir (een zeldzame rode wijn, die koel wordt gedronken).

Meer informatie over  wijnen uit de Elzas krijg je bij Conseil Interprofessionnel des Vins d’Alsace
( www.vinsalsace.com/fr/vin-alsace.htm), Syndicat des Vignerons Indépendants d'Alsace (http://alsace-du-vin.com) en Alsace Vignoble ( www.alsace-vignoble.net).

Ronde des Fêtes ( www.ronde-des-fetes.asso.fr) geeft je onder ‘agenda' een overzicht van alle kleine en grote evenementen, waaronder tal van wijnfeesten in augustus en september.

Om verfijnd en lekker te gaan smullen, volstaat het om eens te kijken bij Les Etoiles d’Alsace ( www.etoiles-alsace.com) en de Fédération des Chefs de Cuisine Restaurateurs d'Alsace ( www.restaurateurs-alsace.com) die tal van restaurants groeperen.

Les rallyes d’Aglaé ( www.rallyes-aglae.com) stelt je diverse arrangementen voor waarin een tochtje doorheen de wijngaarden wordt gecombineerd met het nuttigen van streekgerechten.
 

Specialiteiten uit de Elzasser-keuken zijn onder andere:

Choucroute ( www.coeur-gourmand.com/choucroute-strasbourg.html, zuurkool met worst, spek en ham, en vergezeld van een glaasje Elzasser wijn),

Baeckeoffe ( www.baeckeoffe.com/html/age.htm, gemarineerd en gelaagd stoofpotje met groenten, aardappelen, varken-, schapen- en rundsvlees, waarvan de bereiding tot twee dagen in beslag neemt zodat alle smaken zich met mekaar vermengen),

Munsterkaas ( www.maison-du-lait.com/Prodlait/AOC/Munster.html, een zachte kaas in meerdere variaties),

Kugelhopf ( www.cannelle.com/CULTURE/painreg/alsace/alsace1.shtml, hoge, ronde cake met rozijnen en amandelen.

Bereikbaarheid

• Straatsburg en Mulhouse liggen op respectievelijk zo’n 400 en 500 km. rijden vanuit Brussel via de E411 naar Aarlen en de E25 naar Luxemburg. Over de A31 gaat het dan naar Nancy, Metz en Straatsburg.
  
  
• Met de trein ( www.nmbs.be) kan je op twee manieren naar de Elzas. In de eerste plaats is dat de klassieke route via Luxemburg en Nancy.
  Een tweede mogelijkheid is een combinatie van de Thalys ( www.thalys.be) en de hogesnelheidstreinen op de lijn tussen Parijs en Straatsburg ( www.lgv-est.com). Je moet hiervoor in Parijs wel van Gare du Nord naar Gare de l’Est stappen (zo’n 10 minuutjes) maar, afhankelijk van het tijdstip word de reisduur wel flink ingekort.

Weer en klimaat

Météo Strasbourg (www.meteo-strasbourg.net) verspreidt een regionaal weerbericht met prognoses tot zeven dagen.
 

Klimaat	J	F	M	A	M	J	J	A	S	O	N	D
Regen	30	35	36	42	78	76	66	58	62	52	50	44
Regendagen	8	8	9	9	11	11	9	9	9	9	9	9
Vochtigheid	81	72	61	55	57	57	54	56	61	73	78	82
Temperatuur	2	3	7	9	14	18	20	20	16	10	6	2
Uren zon	1	3	4	5	7	7	8	8	6	4	2	1
Reiscomfort

Legende
 

Regenval	0-5 mm	5-25 mm	25-75 mm	75-150mm	150-300 mm	+300 mm
Reiscomfort	Extreme koude	Draaglijke koude	Aangenaam	Warm	Drukkend heet	Ongezond en gevaar voor zonnesteek

Nuttige adressen

• Comité Régional du Tourisme d’Alsace, 20 A, rue Berthe-Molly,
  F-68005 Colmar Cedex, + 33 3 89 24 73 50,
  www.tourisme-alsace.com
  
  
• Maison de la France, Gulden Vlieslaan 21, 1050 Brussel,
  0902-88 025 (0,15 EUR/12 sec), info.be@franceguide.com, www.franceguide.com

Foto's op deze pagina:
Tourisme-alsace.com, Ot-strasbourg.com, Tourisme-ballon-alsace.fr, Tourisme-Mulhouse.com,
Alsace-route-des-vins.com, Pixelio.de