Vakantie dichtbij

De streek in het kort

Schotland (www.visitscotland.com, www.scotland.org, www.scotland.gov.uk) behoort dan wel tot Groot-Brittannië, het blijft nog altijd een ander ‘land’ met een eigen vlag, eigen rechtssysteem, eigen bankbiljetten en een eigen bestuur. Hoe verder Noordwaarts je trekt, hoe onherbergzamer en ruwer het landschap wordt, maar hoe meer je het ware Schotland ontdekt.

Nabij de grens met Engeland wordt het Schotse landschap bepaald door de Borders (www.discovertheborders.co.uk, www.scotborders.gov.uk), met tal van beekjes en abdijen of abdijruïnes, zoals die van Melrose (www.historic-scotland.gov.uk/propertyresults/propertyoverview.htm?PropID=PL_210&PropName =Melrose%20Abbey).
Daar werd naar verluidt het hart begraven van de legendarische Robert the Bruce of Robert I van Schotland. Hij voerde onder meer het leger aan dat in 1314 na de Slag om Bannockburn de Schotse onafhankelijkheid uitriep.

Landschappelijk wordt Schotland in drieën gedeeld met

- de Southern Uplands (www.southernuplandway .gov.uk/cms) met hun afgevlakte plateaus en bossen

- de Central Lowlands (www.macaulay.ac.uk/ explorescotland/cl.html) die tevens bekend staan als Midland Valley (www.scottishgeology.com /geology/regional _geology/midland_valley.html)

- de Highlands (www.visithighlands.com).
De streek wordt spontaan geassocieerd met whisky, doedelzakmuziek en ongerepte, verlaten hoogvlakten, veen- en heidelandschappen.

Landschappelijk duizenden jaren geleden gevormd door langs mekaar schuivende aardplaten, vind je hier tal van heuvels zoals Ben Nevis (www.visit-fortwilliam.co.uk/webcam), met zijn 1344 meter de hoogste ‘Munro’, genoemd naar Sir Hugh Munro die in 1891 een lijst samenstelde van Schotse bergen die tenminste 3000 voet (914,4 meter) hoog waren.

De huidige, bijgewerkte, lijst van de Scottish Mountaineering Club (www.smc.org.uk/Munros/Munros.html) omvat 284 Munro's.
Valleien en meren of ‘lochs’, zoals het beroemde Loch Ness (www.nessie.co.uk) kenmerken eveneens de Highlands.

Buiten het Schotse vasteland zijn er de eilandengroepen: de Hebriden (www.visithebrides.com), de Orkneys (www.visitorkney.com) en Shetland (www.visitshetland.com) .

Toeristische tips

Edinburgh (www.edinburgh.org, www.edinburgh.gov.uk) inspireerde menig auteur voor beroemde personages zoals ‘Jekyll and Hyde’, Sherlock Holmes en Harry Potter.

De hoofdstad van Schotland is tevens de thuishaven van het koninklijke jacht Brittannia (www.royalyachtbritannia.co.uk).

De ‘Royal Mile’ (www.edinburgh-royalmile.com/index.html) leid je langs Castle Rock met Edinburgh Castle (www.edinburghcastle. gov.uk) en brengt je naar onder meer:
 

• het Whisky Heritage Centre (www.whisky-heritage.co.uk),
• de Camera Obscura (www.camera-obscura.co.uk),
• het literaire museum Lady Stair’s House (www.edinburgh-royal mile.com/interest/writers_museum.htm)
• de St. Giles Cathedral (www.stgilescathedral.org.uk) met afzonderlijke kerken voor de verschillende godsdiensten.

Ga in het oude stadsgedeelte eens langs Grassmarket met zijn brocantewinkels of het Royal Museum of Scotland (www.nms.ac.uk).  

In de New Town  lonken het Georgian House (www.nts.org.uk/Property/56/) en de Scottish National Portrait Gallery (www.nationalgalleries.org).

Verderop tref je de Royal Botanical Garden (www.rbge.org.uk) aan en Edinburgh Zoo (www.edinburghzoo.co.uk), bekend om zijn pinguïnkolonie.

Initiatieven en projecten die in 1990 werden opgezet toen Glasgow (www.seeglasgow.com, www.glasgow.gov.uk) culturele hoofdstad van Europa was, hebben een metamorfose ontketend in de voormalige industriestad.

Glasgow telt inmiddels een zeventigtal parken en tuinen waaronder de kruidentuin Provand’s Lordship (www.glasgowmuseums.com/venue/index.cfm?venueid=11), Glasgow Botanic Garden (www.clyde-valley.com/glasgow/bot anic.htm) en Pollok Country Park (www.glasgowmuseums.com/venue/index.cfm?venueid=10).

Op George Square schitteren de standbeelden van bekende Schotten zoals de dichters Robert Burns en Walter Scott en ontdekkingsreiziger David Livingstone.

Even verpozen kan in de Winter Garden (www.glasgowmuseums.com/venue/index.cfm?venueid=9), een imposante Victoriaanse serre met een café tussen de exotische planten.

Aan de monding van de Dee en de Don bevindt zich Aberdeen (www.aberdeen-grampian.com, www.aberdeencity.gov.uk), de derde grootste stad.

Het oudste gebouw van de stad is Provost Ross House, waarin het Aberdeen Maritime Museum (www.aagm.co.uk, www.aberdeenships.com) werd ondergebracht.

Boven de drie kathedralen torent het Marischal College (www.abdn.ac.uk/marischalmu seum/index.shtml) uit, één van de hoogste granieten gebouwen van Europa.

Nabij de grens met Engeland tref je Hadrian’s Wall (www.hadrians-wall.org) aan, ooit de best verdedigde grens van het Romeinse Rijk.
Het meest spectaculaire stuk ligt tussen Birdoswald in Cumbria en Housesteads in Northumberland.
Nabij Kilsyth vind je de iets jongere Antonine Wall (www.antoninewall.org), de Noord-Westelijke grens van het Romeinse Rijk.

Paisley Abbey (www.paisleyabbey.org.uk) is één van de meest belangwekkende abdijen in Schotland.
Het historisch meest waardevolle pronkstuk is het Barochan Cross, een vroegchristelijk kruis uit de eerste eeuw. Verder staat Paisley bekend om zijn typische sjaals (www.renfrewshire.gov.uk/ilwwcm/publishing.nsf/Content/els-jcp-ShawlsCollection).

Kincraig (www.visitkincraig.com) is de voornaamste plaats in de Royal Deeside (www.royal-deeside.org.uk). In deze vallei staan tal van adellijke kastelen, waaronder Balmoral (www.balmoralcastle.com), de Schotse residentie van de Britse koninklijke familie.

In het uiterste Noord-Oosten vind je John O’Groats (www.visitjohnogroats.com), een plaatsje dat er zich op roemt de meest Noordelijke locatie van het Britse vasteland te zijn.
Die eer is geografisch echter weggelegd voor het wat verderop gelegen Dunnet Head (www.undiscovered scotland.co.uk/ dunnet/dunnethead).

Walter Scott (www.walterscott.lib.ed.ac.uk) en Robert Burns (www.robertburns.org) hebben onmiskenbaar bijgedragen tot het literaire imago van Schotland.Niet verwonderlijk dus dat je op tal van plaatsen in hun voetspoor kan treden.
In Abbotsford House (www.scottsabbotsford.co.uk) bracht Walter Scott de laatste twintig jaar van zijn leven door.

Loch Lomond bevindt zich in de Zuidelijke Highlands en is het tweede grootste meer van Schotland, na Loch Ness.
Het meer vormt het centrum van het Loch Lomond en Trossachs National Park (www.lochlomond-trossachs.org).

In Peebles kan je misschien nog binnenspringen in de met verdwijnen gedoemde Crook Inn (www.savethecrook.org.uk) waar Robert Burns en Walter Scott regelmatig neerstreken.

Dumfries en Galloway (www.dumfries-and-galloway.co.uk) zijn de ‘heimat’ van Robert Burns.

In Alloways werd zijn geboortehuis uitgebouwd tot een museum (www.burnsscotland.com/tours/alloway) terwijl de omgeving werd beschermd als Burns National Heritage Park (www.burnsheritagepark.com).

Burns House (www.dumfriesmuseum.demon.co.uk/brnsho.html) is dan weer zijn sterfhuis in Dumfries, en daar kan je langs lopen in zijn stamkroeg, de Globe Inn (www.globeinndumfries.co.uk).

De dertiende eeuwse vrijheidsstrijder William Walace is de Schotse held bij uitstek.
Stirling (www.stirling.gov.uk) herinnert The National Wallace Monument (www.nationalwallacemonument.com) aan de overwinning die hij in 1297 behaalde op de Engelsen.
De negentiende eeuwse Victoriaanse toren prijkt op de heuveltop van waaruit William Wallace het Engelse leger zag naderen over Stirling Bridge.

Is het niet om zijn whisky of zijn doedelzakmuziek (‘bagpipe’) dan wordt Schotland wel  geassocieerd met de kilt. Oorspronkelijk werd de rok alleen gedragen door jongens en mannen uit Highlands. Gaandeweg breidde het gebruik ervan zich uit over heel Schotland en werd het zelfs de kledij bij uitstek voor bijzondere en officiële gelegenheden.

Traditioneel is de kilt geruit en toont hij het patroon of de ‘tartan’ (www.tartansauthority.com/web/site/home/home.asp) van een familie of clan, hoewel er ook neutrale ruittekeningen bestaan. Bij aanvang werd onder de kilt geen ondergoed gedragen, tenzij je danst, of een sport beoefent tijdens de Highland Games (www.albagames.co.uk, www.highlandgames-sga.com/home).

Wandelen en fietsen

Het groene Schotland wordt wel eens de laatste wildernis van West-Europa genoemd. Niettemin overheersen de natuurelementen het gediversifieerde landschap en kunnen zij een geduchte spelbreker zijn.
Goed voorbereid, en bij voorkeur na overleg met de lokale bevolking over de weersverwachting, is een kilometerslange tocht zowel ontspannend als verrijkend.

Op Walking in Scotland (http://walking.visitscotland.com/dutch) en

Walking World (www.walkingworld.com) vind je tal van suggesties voor een tocht langs de kust, door een vallei of over de heuvels. Walking Highlands (www.walkhighlands.co.uk) presenteert je meer dan 600 tochten.

Wildlife Scotland (http://wildlife.visitscotland.com) gidst je doorheen natuurreservaten en regio’s waar je de unieke fauna en flora kan bewonderen.

Bij de Forestry Commission (www.forestry.gov.uk/website/fchomepages.nsf/hp/Scotland) vind je een overzicht van bossen waar je kan wandelen, fietsen en mountainbiken.
Skiing in Scotland (http://ski.visitscotland.com) somt de wintersportmogelijkheden op.

Met de wagen of de moto

Homecoming Scotland (www.homecomingscotland.com) heeft vijf themaroutes uitgestippeld rond Robert Burns, het golfspel, whisky, grote denkers en hun uitvindingen en het Schotse erfgoed.

Op Visit Scotland (http://international.visitscotland.com/nl/inspireer-me/reisroutes, www.visitscotland.com/guide/inspirational/itineraries) worden meerdaagse routes voorgesteld. Daarin staan naar keuze literatuur, kastelen, tuinen, romantiek, whisky, Schotse helden of geesten en monsters centraal.

Waterrecreatie

Adventure Scotland (http://adventure.visitscotland.com) somt alle actieve watersportmogelijkheden op.

Wil je eerder genieten op of langs het water, dan is het Caledonian Canal  (www.waterscape.com/canals-and-rivers/caledonian-canal) een aanrader.

Het loopt dwars door de Highlands en verbindt Noordzee met de Atlantische Oceaan.

Ten Noorden van Fort William bevindt zich Neptune’s Staircase (www.undiscoveredscotland.co.uk/ inverness/caledoniancanal/index.html) met acht opeenvolgende sluizen die een hoogteverschil van 20 meter overbruggen.

Op het Union Canal (www.waterscape.com/canals-and-rivers/union-canal) tref je het Falkirk-wiel (www.thefalkirkwheel.co.uk) aan, een unieke, roterende scheepslift.

Eten en drinken

Eat Scotland (http://eatscotland.visitscotland.com/default.aspx) is er voor de lekkerbekken. Je krijgt er een overzicht van eet- en drankgelegenheden die met awards werden geëerd en  van alle mogelijke streekgerechten, inbegrepen de recepten.

Schotland kan je niet verlaten zonder tenminste één whiskystokerij (www.scotchwhisky.net, www.scotch-whisky.org.uk, www.scotlandwhisky.com) bezocht te hebben.

Dat kan langs de Malt Whisky Trail (www.maltwhiskytrail.com) of de West Coast Malt Whisky Adventure (www.whiskycoast.co.uk).

Voor bierliefhebbers is er Scotland’s Ale Trail (www.scotlandsrealaletrail.com).

Fans van zeevruchten en schaaldieren worden verwend langsheen de Seafood Trail (www.theseafoodtrail.com)

De Scottish Food Guide stelt je een kaascircuit voor (www.scottishfoodguide.com/scottishcheese trail/default.aspx) voor evenals een lijst van boerderijen met hoeveprodukten (www.scottishfoodguide.com/scottishfarmshops/default.aspx).

De Isle of Arran Taste Trail (www.tastetrail.com) toont je de gastronomische verscheidenheid van het eiland in al zijn facetten. Gelijkaardige culinaire routes zijn er ook op de Buiten-Hebriden (www.outerhebridesfoodtrail.com) en rond Dumfries en Galloway (www.savourtheflavours.co.uk)

Evenementen

Event Scotland (www.eventscotland.org) focust op de belangrijkste evenementen op cultureel, sportief en recreatief vlak.

Edinburgh Festivals (www.edinburghfestivals.co.uk) belicht activiteiten in de Schotse hoofdstad.

Bereikbaarheid

Schotland bereik je na een nachtje varen met P&O (www.poferries.com) of Norfolkline  (www.norfolkline.com).

First ScotRail (www.scotrail.co.uk) verbindt alle grote Schotse steden met mekaar.

Scotland Railways (www.scotlandrailways.com) beschikt over diverse voordeelkaarten en treinpassen, zoals de Central Scotland Rover, de Highland Rover en de Scottish Freedom Pass. Er worden ook panoramische routes (scenic routes) voorgesteld.

 

Scottish Citylink (www.citylink.co.uk) baat diverse snelbuslijnen uit.

De postbusdiensten van Royal Mail (www.royalmail.com/portal/rm/content1?catId=400130 &mediaId=500084) brengen je tot in de kleinste dorpjes.

Vooraf je verplaatsingen met het openbaar vervoer uitstippelen, kan met Traveline Scotland (www.travelinescotland.com).

Caledonian MacBrayne (CalMac) (www.calmac.co.uk) biedt veerdiensten aan tussen een twintigtal bestemmingen aan de Schotse Westkust en de Hebriden.

Tickets voor ‘island hopping’ zijn beschikbaar. NorthLink Ferries (www.northlinkferries.co.uk) vaart heen en weer tussen het Schotse vasteland, Orkney en Shetland.

Weer en klimaat

Het weer kan erg wisselvallig zijn in Schotland.
Tussen de Atlantische kust en de Noordzeekust zijn er meermaals meteorologische verschillen.
Op Scotland Calling (www.scotland-calling.com/weather.htm) en bij Met Office (www.metoffice.gov.uk/weather/uk/he/he_forecast_weather.html) lees je de weersverwachting voor de volgende dagen.
 

Klimaat	J	F	M	A	M	J	J	A	S	O	N	D
Regen	57	39	39	39	54	47	83	77	57	65	62	57
Regendagen	17	15	15	14	14	15	17	16	16	17	17	18
Temperatuur	3	3	5	7	10	12	15	14	12	9	5	4
Uren zon	2	3	3	4	6	6	6	5	4	3	2	1
Reiscomfort

Legende
 

Regenval	0-5 mm	5-25 mm	25-75 mm	75-150mm	150-300 mm	+300 mm
Reiscomfort	Extreme koude	Draaglijke koude	Aangenaam	Warm	Drukkend heet	Ongezond en gevaar voor zonnesteek

Nuttige adressen

• Visit Britain, Postbus 25, 1040 Etterbeek 2, 02 646 35 10 www.visitbritain.com/be
  
  
• Visit Scotland, Fairways Business Park, Deer Park Avenue, Livingston EH54 8AF,  http://international.visitscotland.com/nl/

Foto's op deze pagina:
visitbritain.com, www.speysidewhisky.com, www.pixelio.de