Shakespeare's fietsroute

William Shakespeare - The Bard, zeggen de Britten - werd 450 jaar geleden geboren als zoon van een handschoenmaker. Als geen ander heeft hij de Engelse literatuur vernieuwd en over zijn leven doen de wildste verhalen de ronde. Die mythe wordt gevierd, er is nu zelfs een fietsroute naar hem genoemd. Pasar proefde een paar stukjes.

2

Een klas Franse schoolkinderen dringt samen met ons naar Shakespeare’s Globe, een gigantisch vakwerkhuis met hoge, kleine ramen tussen de Theems en het reuzenrad de London Eye. Het originele theater stond iets verderop en ging vierhonderd jaar geleden al in de vlammen op tijdens een voorstelling van Hendrik VIII.

De toeschouwers hielden van spektakel en de regie liet op de scène een kanon afschieten. Meteen stond ook het rieten dak in lichterlaaie. Deze reconstructie is neergezet om de erfenis van Williams theater te blijven uitdragen.

Rock en lol

Raar toch, zo’n theater met een buitenring van overdekte houten loges en een middenplein in de openlucht. Dat moet je in zijn tijd en context zien. In de loop van Shakespeares carrière ontwikkelde het theater zich van scheef bekeken volksvermaak naar geaccepteerd en leerrijk toneel.

In de loges zat de betere klasse, op het middenplein stond het volk, sardienen in een blik. William - zelf ook acteur - was dol op al dat gedring bij de bühne. Hij spoorde de acteurs zelfs aan om te improviseren en te dollen met het publiek. Rock en lol mochten er zijn.

 

En intussen hebben de jongens van The Carter Company de tijd gehad om onze fietsen aan te slepen en uit te stallen. Zij zijn gespecialiseerd in fiets- en wandelreizen over heel Europa. We hebben onze maten en gewichten vooraf prijsgegeven, onze fietsvoorkeur bekend gemaakt. En dus heeft mijn tweewieler precies het gepaste formaat. Perfect!

Over de verkeersvrije oever van de Theems flaneren we weg van de Londense topattracties. Mijn Giant loopt als een naaimachientje, de derailleur schakelt als het raderwerk van een Zwitsers uurwerk, de remmen werken als… ja, wat eigenlijk? Zo dwingend als een schietijzer aan de grens met Noord-Korea, stel ik me voor.

Over de verkeersvrije Theems met de fiets, perfect!

‘De Engelsen zijn nette chauffeurs’

Ook buiten de hoofdstad gaat de tocht over verkeersluwe wegen. Soms zijn dat paden van het bewegwijzerde National Cycle Network, soms fiets je zelfs door koninklijk domein. Het is toeristisch druk rond het kasteel van Windsor, maar in de achtertuin van de Queen fietsen we prinsheerlijk door een weids en glooiend landschap van velden en bossen, parken en tuinen.

De royals laten zich niet zien, maar dat deert niet. Onze gelegenheidsbegeleiders kunnen hun adoratie voor het koningshuis niet wegsteken. Als we Eton binnenrijden, weten we dat zelfs de witte zwanen op de Common de koningin toebehoren. Afblijven dus.

Toch kan het niet altijd zonder auto’s en stadscentra. De tragere fiets nodigt uit tot rondkijken en genieten, waardoor ik als vastelander nogal wat moeite heb met links houden. Gelukkig zijn de Engelsen nette chauffeurs. Ze matigen snelheid als ze je zien, rijden ruim om je heen bij het voorbijsteken en laten je voor op kruispunten en splitsingen. Ze oefenen zelfs geduld, zonder toeteren. Fijn.

In de Chilterns heb je niet meteen last van gerij. De Engelsen zijn dol op dat landschappelijk fraaie gebied met zijn dorpjes, zijn heuvels en zijn bossen, zijn kalk en kiezel voor de bouw in de ondergrond, zijn meubelmakers en zijn eeuwenoude Ridgeway, Engelands oudste weg. Daar geeft het fietsnetwerk ons ruim baan en passeren we de gigantische waterplassen van de Olympische roeikampioenschappen. Er wordt nog altijd flink aan de riemen getrokken.

 

Brug der Zuchten in Oxford

Nu we toch in goed gezelschap verkeren, maken we meteen een luchtsprong naar Oxford. Fietsvriendelijk, dat spreekt. Daar hebben de duizenden studenten debet aan. Detective Endeavour Morse bracht er zijn hele leven door, wij toeren in een flits rond de Radcliffe Camera en snuffelen wat rond op het binnenplein van de waanzinnig geletterde Bodleian Library.

Ik heb niet eens de tijd om mijn neus binnen te steken in de schola moralis philosophiae, maar voor een groepsportret onder de pittoreske Hertford Bridge in New College Lane stappen we wel af. Studenten noemen haar de Brug der Zuchten. Een beetje naar Venetiaans voorbeeld, maar volgens stadsgidsen met fantasie vooral omdat de jongelui van Hertford College eeuwenlang over dit gesloten bruggetje naar hun examen sloften.

Als iemand het ook nog waagt om op het binnenplein van Oriel College de grasmat te raken, vliegen we er meteen uit. Alleen professoren en eenden mogen de lawn kruisen. Als compensatie trakteren we onszelf op een bezoek aan Blenheim Castle in Woodstock. De elitaire Britse variant, niet het Woodstock van Jimi Hendrix.

Kijk met een oog naar de grootte van het slot achter de voordeur en je voelt je nog maar half zo groot. Kijk met het andere naar het beschilderde plafond van de twintig meter hoge Great Hall en je halveert jezelf nog een keer. Zelfs de erudiete gids gaat met een minzaam glimlachje twee treden boven je op de maatschappelijke ladder staan. Natuurlijk studeerde hij of zij cum laude af in de kunstgeschiedenis.

Dekselse dukes

Omdat hij tien jaar na elkaar geen enkele veldslag had verloren, kreeg John Churchill halfweg de achttiende eeuw samen met het landgoed de titel van hertog van Marlborough cadeau. Er was hem nog een pak geld erbovenop beloofd en de hertog begon meteen exuberant te bouwen. Toen de geldkraan uiteindelijk dichtging - iedereen krijgt al eens een crisisje te verduren - moest de arme man wat inbinden. Het is er niet echt aan te zien.

Meubels, schilderijen, porselein, servies, tapijten, ze zijn allemaal van topkwaliteit en vertellen mee de geschiedenis van de adellijke familie. Waren ze betrokken bij veldslagen in Wynendael en Oudenaarde, een paar wandtapijten doen dat kamerbreed uit de doeken. En nu we toch op Vlaamse bodem zijn: Antoon Van Dyck uit Antwerpen maakte faam als hofschilder in Engeland. Wel, de Marlboroughs hebben wat van zijn werkjes naast de schoorsteen hangen. Ook Winston Churchill kom je tegen op Blenheim Castle.

 

De legendarische Britse oorlogspremier is hier geboren en er is een kamer aan hem gewijd. Dat kind met pijpenkrullen in een kader aan de wand? Jawel, Churchill op vijfjarige leeftijd. Winston was een neef van de negende hertog en niet wars van Britse humor. Ooit schreef hij aan zijn neef: ‘Niets geeft een arm en hardwerkend man zo veel voldoening als een bescheiden huisje comfortabel in te richten met een krap budget.’

Waarschijnlijk lachte de negende hertog wat groentjes. Hij zat in slechte papieren en was met de steenrijke Amerikaanse Consuela Vanderbilt getrouwd om zijn erfenis van de ondergang te redden.

Dat lukte ook, maar het huwelijk hield geen stand. Het schijnt dat Winston Churchill ook de titel van hertog kreeg aangeboden voor bewezen diensten in de Tweede Wereldoorlog, maar de man bedankte. Hij kende het gedoe.

Churchill trouwde om zijn erfenis te redden, maar het huwelijk bleef niet duren.

Thuis bij de dichter

Nog één keer gaan we op de pedalen. Door de prachtige Cotswolds, een brok natuur waar zelfs de Britten over elkaar heen struikelen op zoek naar groen en de vermeende rust van idyllische dorpjes.

Mis Chipping Campden met zijn gezellige High Street niet. In de middeleeuwen was het een centrum van de wolhandel en sindsdien bleef het zo goed beschermd dat het uitgroeide tot een toeristische topper met winkeltjes, brocanterieën, allerlei handwerk en restaurantjes.

Pas als we Stratford-upon-Avon binnenrijden, breekt de zon echt door. Een scooterclub bezet een zonovergoten terras, jonge ouders duwen kinderwagens langs de oever van de Avon.

Op het gras picknicken late volgelingen van Johnny Rotten. En dat allemaal onder het alziend oog van The Bard himself, Lady Macbeth, Hamlet, Prince Hall en Fallstaff van het Gower Memorial.

Een boogscheut daarvandaan oefent en speelt de Royal Shakespeare Company. Het wereldvermaarde gezelschap doet dat al sinds 1877. Heb je de kans, volg dan een bezoek achter de schermen en leer dat ze er letterlijk alles zelf maken en ineen knutselen om van elke voorstelling een levensecht spektakel te maken. Alleen het kunstbloed kopen ze aan, met melkkannen tegelijk.

Ingewijden vertellen dat het erg stroperig spul is, maar wel lekker. De coulissen zijn nog het leukst. De attributen hangen er in volgorde klaar voor de volgende opvoering. Met kleine spiekbriefjes en kattebelletjes voor de acteurs. We ronden af in Shakespeares geboortehuis in Henley Street. Williams vader was leerlooier en handschoenmaker. Later kwam hij in de gevangenis terecht omdat hij geld uitleende tegen woekerwinsten. Tenminste, dat vertellen je de verklede kamerbewakers als je om uitleg vraagt.

Voor William zag het er aanvankelijk niet zo best uit. Op zijn achttiende trad hij in het huwelijk, van moetens. Noodgedwongen moest hij bij zijn ouders blijven wonen. Hij had wel een goede scholing genoten, maar werk had hij niet. Ook al zat hij met de verantwoordelijkheid over een gezin, hij koos uiteindelijk voor een onzekere toekomst in de Londense theaterwereld.

Toch kwam hij altijd terug naar New Place, het huis dat hij voor zijn gezin kocht. Daar sleet hij de laatste jaren van zijn leven. Het verhaal gaat dat de grote schrijver op straat stierf, op luttele meters van zijn voordeur. Blijven plakken op café en midden in de koude nacht ten val gekomen. Maar niemand die het kan bewijzen, zoals zo veel in zijn leven. De Shake, hij blijft een mysterie.

Tekst Chris Van Minnebruggen -  Foto’s Chris Van Minnebruggen, Lesley Williamson en Pixabay

Dit artikel is verschenen in september 2014.

Hoewel William een goede gescholing had genoten, vond hij geen vast werk.

Eten

  • The Dalesford Farmshop Café, Near Kingham, Gloucestershire. Gezond lunchen bij een landbouwbedrijf dat al dertig jaar biologisch produceert. daylesford.com/kingham
  • The Hinds Head, High Street, Bray. Vijftiende-eeuwse pub die dankzij chef Kevin Love een Michelinster kreeg. Heston Blumenthal van The Fat Duck iets verderop is eigenaar, maar in zijn driesterrentent raak je niet binnen. www.hindsheadbray.com
  • Forman’s Restaurant, Stour Road, Fish Island, Londen. Trendy dineren met alle zalmvariaties op je bord in een gerenommeerde rokerij. Volgens het Guinnessboek fileert Darren Matson een volwassen zalm in 94 seconden. Indrukwekkend als hij dat demonstreert. www.formans.co.uk

Doen

  • Shakespeare’s Globe, 21 New Globe Walk, Bankside, Londen. Reconstructie van Shakespeares theater uit de zeventiende eeuw. Er zijn rondleidingen en opvoeringen. www.shakespearesglobe.com 
  • Look Mum No Hands, 49 Old St, Londen. Fietsgek eethuis en reparatieatelier onder één dak. De kok draagt een fietspetje uit de sixties, Eddy Merckx hangt in de wc en het wifi-paswoord is flandrien. Fun! www.lookmumnohands.com 
  • Lee Valley Velo Park, Abercrombie Road, Queen Elizabeth Olympic Park, Londen. Met een koersfiets over het asfalt scheuren of rondjes draaien op de steile helling van een echte piste. Je leert het op de site van de Olympische zomerspelen 2012. www.visitleevalley.org.uk
  • Blenheim Palace, Woodstock. Verbluffend kasteel annex landgoed van de hertog van Marlborough en Unesco werelderfgoed.  www.blenheimpalace.com
  • Royal Shakespeare Theatre, Waterside, Stratford-upon-Avon. Thuishaven van de wereldberoemde Royal Shakespeare Company. Sluit aan bij een rondleiding achter de schermen. www.rsc.org.uk
  • Shakespeares geboortehuis, Henley Street, Stratford-upon-Avon.  Het huizencomplex evoceert de sfeer waarin de jonge William opgroeide. In de tuin spelen acteurs op verzoek fragmenten uit zijn oeuvre. www.stratford-upon-avon.co.uk

Fietsroute: De Shakespeare’s Way fiets je op eigen houtje tussen Londen en Stratford-upon-Avon. The Carter Company ontwierp twee varianten, met zo min mogelijk verkeer. Een gemoedelijke tiendaagse heeft dagtrajecten van 18 tot 35 km met af en toe een helling. De zevendaagse voor meer geoefende fietsers doet het met trajecten van 46 tot 69 km en een kuitenbijter op zijn tijd. www.the-carter-company.com

Deel je ervaring

Contact

Adres en contactgegevens

Over Pasar

Onze organisatie en onze missie

Ontdek de Pasar-afdeling in jouw buurt

Pasar heeft 290 afdelingen; wij zijn dus altijd dicht bij jou in de buurt!

Pasar is er voor jou

Ontdek onze ledenvoordelen

  • Op vakantie met het gezin of in groep? Overnachten in hotels, vakantiewoningen of op camping? Als lid krijg je exclusieve Pasar-kortingen.
  • Fan van fietsen of wandelen, in België of het buitenland? Als lid heb je toegang tot alle wandel- en fietsroutes uitgeschreven en getest door Pasar.
  • Reisinspiratie thuis en onderweg dankzij onze magazines (Pasar, Campertijd, de Kampeergids en de Kampeerwijzer), ook beschikbaar op tablet.
  • Bespaar op je verzekering! We bieden je voordeeltarieven op verzekeringen voor camper en caravan.
  • Gratis of met korting deelnemen aan activiteiten van de Pasar-afdeling in je buurt maar ook de Pasar-kampeerclubs, gps- en elektrische fiets-afdelingen.
Twee vrouwen lezen een kaart op een stadsplein
Vertel ons wie je bent en ontdek een lidmaatschap op maat van jouw interesses!