Feest voor de zintuigen

Pamplona is de hoofdstad van het voormalige koninkrijk Navarra en vandaag vooral bekend om de feesten van San Fermin, waarbij stieren door de smalle straten worden gejaagd. Maar in de middeleeuwse straatjes schuilt ook veel geschiedenis en achter elke hoek loeren smaakbommetjes. De Basken noemen hun tapas pintxos (lees: pincho’s). Ze vormen je brandstof tijdens je weekend in de stad.

Tekst en foto’s Thomas De Boever

4

Zaterdag

10u: Calle Bajada del Portal Nuevo

Volg de stieren

Start je bezoek aan de Corralillos del gas. Deze oude gasfabriek wordt tijdens de San Ferminfeesten als locatie gebruikt om de stieren uit Andalusië en Extremadura te groeperen. Vlakbij is een grote parking waar je makkelijk de auto kwijt kan. De rode muurschilderingen rond de fabriek doen je bijna het bloed proeven van de stieren, of is het dat van de lopers, die erop afgebeeld staan. Nadat je de Arga, de rivier die rond Pamplona kronkelt, overgestoken hebt, kan je de helling van de Calle Bajada del Portal Nuevo vermijden door een lift te nemen. Zo doen de locals het, maar ik zou aanraden het te voet te doen. Het is de weg die de stieren afleggen de avond voor ze opgejaagd worden. Ze worden over een lengte van 440 meter in duisternis en stilte geleid naar de verzamelplaatsen beneden aan de Cuesta de Santo Domingo. Als de stieren het kunnen in duisternis en angst moeten wij het kunnen in een vrolijk zonnetje. In Cuesta de Santo Domingo kan je voordat je verder de stad in loopt alvast de bescherming vragen aan de beeltenis van San Fermin.

11u: Stadhuis

Proef een eerste pintxo

De weg die de stieren volgen tot aan het stadhuis, telt heel wat souvenirwinkels. Het stadhuis en het plein ervoor is meteen ook het centrum van de oude stad. Dit gebouw, een allegaartje van barok en neoklassieke stijl, bekijk je het best vanop een van de terrasjes in zijn schaduw. Ga gerust voor een eerste pintxo in bar Maltea of een koffie met koekje in The Cookie Shop. Zin in zout? Op de hoek van het plein in Viandas de Salamanca koop je heerlijke ham. Toegegeven, de Spaanse ham komt niet uit deze streek, maar is wel bijzonder lekker. Hij wordt dan ook vaak gebruikt in de verschillende pintxos. De andere hoek van het plein herbergt het bureau voor toerisme.

14u: Avenida Carlos III

Oog in oog met de stieren

Wie wil, kan de namiddag gebruiken voor het aanschouwen van het oneerlijke steekspel tussen mens en dier. Er is echter niet elk weekend een dodelijke dans te zien tussen de stier en de toreador. Het seizoen loopt immers grotendeels van maart tot oktober. De bezoeker heeft dus wat geluk nodig – of de stier, afhankelijk van hoe je het bekijkt. Je kan de arena ook zonder bloedvergieten bezoeken. Je vindt er de gebruikelijke verering en vereeuwiging van de picadors, de torero’s en andere stoere goden die de mythische kracht van de stieren bekampen. Dit circus van de dood heeft een capaciteit van twintigduizend personen.

Ik kan wel genieten van de angst en de woede die gepaard gaan met een stierenloop. Maar dan het liefst in een vredig beeldhouwwerk. Wandel na je bezoek aan de arena naar de hoek van de Avenida Carlos III met de Avenida de Roncesvalles. Hier prijkt een standbeeld ter ere van de stierenloop. De in Bilbao geboren kunstenaar Rafael Huerta vat het moment van de waanzin perfect in dit elf meter lange kunstwerk. Tip: de wijk zal ook de meer vredelievende shopper bevallen.

17u: Calle San Nicolas

Zee-egels met een glas wijn

De typisch Spaanse tapas worden in Navarra bijna kunst. De Basken noemen ze pintxos, ik noem ze kleine wondertjes. De grootste concentratie aan culinaire cafés vind je in de Calle San Nicolas en het verlengde daarvan, de Calle San Gregorio. Je kan van café naar café slenteren, of meteen naar het meest charmante adresje gaan: Gaucho. In de rumoerige kroeg kijken locals op tv naar voetbal of Pelota, een lokale indrukwekkende balsport. Af en toe klinkt sappig Baskisch gevloek. Hier kan je kiezen uit een grote variatie aan pintxos, authentiek, recht uit de volkskeuken, maar in een modern jasje. Probeer er zeker de zee-egels, en blijf er hangen met een glas wijn tot je bed je roept.

Zondag

9u: Fortin de San Bartolomé

Wandeling op de oude stadsomwalling

Begin je zondag met een wandeling op de oude stadsomwalling. Het doet goed aan de longen en biedt je een prachtige kijk op de nieuwe en de oude stad. Start aan het achttiende-eeuwse fort van San Bartolomé, en spring er zeker eens binnen. Het museum in het fort verklaart hoe en waarom een stadsomwalling werkt. Je krijgt er handige weetjes om verder over deze stenen te klauteren. De vesten brengen je langs de mooiste kanten van de oude stad, links van je. Rechts heb je een mooi zicht op de rivier de Arga en haar oevers, en verder op de nieuwe stad. De oude omwallingen zijn verbonden met elkaar via moderne metalen elementen: mooi gedaan. Buiten het hoogseizoen is het er aangenaam wandelen. De muren brengen je langs een aantal van de belangrijkste historische constructies, zoals het bisschoppelijk paleis of de Franse poort. Je loopt er door de groene zones van de oude stad om te eindigen aan de citadel. Wat een mooi voorbeeld van militaire renaissance-architectuur verworden tot een oase van rust.

11u: La Taconera

Tijd voor een zondaggebed

Ga kijken naar San Fermin. Zijn relikwie wordt aanbeden in een kapel in de kerk van San Lorenzo, naast het park La Taconera. Schrik niet: je bent er vast niet alleen. De gelovige Spanjaard houdt van tradities. Elke gelegenheid is goed om met de hele familie naar de kerk te trekken. Het dopen van een boreling is hier een belangrijke gebeurtenis. Mensen trekken er een hele dag voor uit. En als het even kan gebeurt het bij voorkeur onder het goedkeurende oog van San Fermin.

Voor pelgrims is deze kerk een must. De stad biedt nog andere huizen des heren die de moeite waard zijn. De Kathedraal, de kerk van Santo Domingo of van zijn hemelgenoot San Cernin waren en zijn nog steeds trekpleisters voor wie onderweg is naar Santiago de Compostela. Pamplona ligt bezaaid met verwijzingen naar de camino die door deze stad loopt. Op de grond en op de muren vind je de Sint-Jacobsschelp terug als wegwijzer voor zij die gezondigd hebben.

14u: Bodega Artajo in Fontellas

Professioneel olijfolie proeven

De naar Spaanse normen kleine stad Pamplona – Iruña volgens de inwoners zelf – en bij uitbreiding het oude koninkrijk Navarra waar ze deel van uitmaakt, is omgeven door natuurpracht. De stad niet verlaten zou een zonde zijn. Olijfgaarden zijn hier een stuk van de door de mens getemde natuur. Een bodega die hier bijzonder goed in geslaagd is, is het huis Artajo. Het verhaal over de olijf en haar persing wordt er smakelijk gebracht. Net als bij een wijndegustatie word je eerst langs de installaties geleid om vervolgens te proeven. De tasting is hier een serieuze aangelegenheid. Olijfolies van verschillende persingen worden met elkaar vergeleken. Dat gebeurt ongeveer volgens hetzelfde stramien als bij wijn. Eerst ruik je, dan proef je, eventueel op een stuk brood maar dat bleek hier een kleine zonde. Het is voor ons, botereters, wennen aan de ernst waarmee ze het product hier bekijken. Een extra troef van deze bodega is de schoonheid van het domein. De architectuur en de interactie met de natuur zijn adembenemend. En je kan er op aanvraag gratis verblijven met de motorhome.

15u30: Natuurpark Bardenas Reales

Ravijnen, kloven en eenzame rotsen

De Spanjaarden erfden hun olijven van de Romeinen en van de islamitische beschaving die uit Afrika kwam overgewaaid. In het Park Bardenas Reales, op iets meer dan een uur rijden van Pamplona, waan je je eerder in de Sahara dan op het Iberisch Schiereiland. Bezoek je Bodega Artajo? Kom je daarna in het park verbazen over de vreemde landschappen. Ze lijken kaal en onherbergzaam, bijna buitenaards. Alsof iemand een strook zand naast de Pyreneeën strooide en er dan aan het spelen ging als een klein kind in een zandbak. Ravijnen, kloven en eenzame rotsen wisselen elkaar af. De meest gefotografeerde is de Castildetierra. De rotsformatie lijkt wel een taart waar een kers bovenop werd gelegd. Een kers in de vorm van een steen van enkele honderden kilo’s zwaar. Er liggen in het park honderden kilometers bevreemdende wandel- en fietspaden op je te wachten. Steek je licht op in het voorlichtingscentrum voor je dit maanlandschap betreedt. Wie weet vind je er wel de inspiratie die je zoekt.

20u: Plaza del Castillo

Drink iets naast Hemingway

Pamplona dankt zijn naam en faam aan Hemingway. Of is het andersom? De eerste roman van de Nobelprijswinnaar, The Sun Also Rises, speelt zich voor een groot stuk af in Pamplona tijdens de San Ferminfeesten. De pracht en de rust van het Spaanse landschap worden in het boek afgewisseld met de dronken waanzin en de bloeddorstigheid van de feesten. Hemingway zou negen keer in de stad vertoefd hebben, vermoedelijk niet zozeer voor de lekkere pintxos - hij was een notoir drinker. De liefdesverhouding met de stad had voor de auteur een droevig einde. In 1959, bij zijn laatste bezoek, waren zijn boeken er verboden door het Franco-regime. Daar merk je nu niets meer van. De man wordt er geëerd met een aantal standbeelden en een eigen wandelroute. Zak ’s avonds af naar het Plaza del Castillo, een sfeervol plein dat zich ’s avonds vult met de uit een siësta ontwakende bevolking. Aan het plein ligt Café Iruña, en dat ziet eruit alsof het niets is veranderd sinds Hemingway er was. Wat een interieur! Hemingway kreeg er een standbeeld op zijn favoriete plaats. Aan de bar. Geen betere manier om je weekend af te sluiten. Naast hem. Met een glas. En een pintxo. Natuurlijk.

Eten

1. Bar Gaucho
Calle Espoz y Mina 7 - www.cafebargaucho.com

Lokaal, meestal stampvol en zeer vriendelijk personeel. Gelukkig kan je ook buiten smullen van de pintxos, wel binnen te bestellen. De beste en eerlijkste keuken van Pamplona. Normaal geprijsd en superlekker.

2. Café Iruña
Plaza del Castillo 44 - cafeiruna.com

De favoriete bar van Hemingway is helaas een toeristenval geworden. Stap er toch zeker eens binnen. Het personeel kan nors zijn maar dit past perfect bij het interieur dat in honderd jaar niets is veranderd. Het is er iets duurder dan in een gewoon café.

3. Anttonenea
Calle de San Anton 48 - restauranteanttonenea.com

Voor de stevige honger en een groot stuk gegrild vlees. Pure keuken zonder franjes. Ook geschikt voor vegetariërs.

4. Baserriberri
Calle San Nicolas 32 - baserriberri.com

De moderne variant van de pintxos. Denk aan met stikstof overgoten rokende heerlijke hapjes. Al dat gegoochel heeft wel zijn prijs, al blijft die meer dan redelijk. Achter in de tapasbar vind je de deur naar het restaurant.

 

Slapen

1. Pamplona Catedral Hotel
Calle Dos de Mayo 4 - www.pamplonacatedralhotel.com

Tophotel op een toplocatie, maar toch heerlijk rustig binnenin. Gevestigd in een omgebouwd klooster. Alle comfort, schone kamers, goede bedden. Vanaf € 85.

2. Hostel Hemingway
Calle de Amaya 26 - www.hostelhemingway.com

Typische jeugdherberg, centraal gelegen. Zeer vriendelijke medewerkers maar verwacht geen luxe. Een bed heb je er vanaf € 15.

3. Hotel A
Calle Sancho Ramírez 15 - www.hotelapamplona.es

Open sinds 2015. Alle comfort zonder extra’s. Gelegen op 25 minuten wandelen van het centrum. Vanaf € 54.

Kamperen

Er zijn niet veel campings in Pamplona - alle grote campings zijn rond de stad Bilbao en aan de Golf van Biskaje gevestigd.

  • De dichtst bij de stad gelegen camping is Camping Ezcaba, zo’n tien minuten rijden van Pamplona. De camping heeft alle comfort en in het hoogseizoen is het zwembad geopend. Het is makkelijk fietsen vanaf de camping tot in de stad. Je hoeft het fietspad naast de rivier maar te volgen.
    Carretera Pamplona Irun, KM 7, 31194 Orikain. Tel. +34 948330315, www.campingezcaba.com/nl.html
  • Vrij kamperen met de camper rond Pamplona is geen enkel probleem. Toch liever een camperplaats? Je vindt er één naast de brandweerkazerne op 15 minuten wandelen van het stadscentrum. Er zijn 35 goed onderhouden staanplaatsen. Afgesloten door een slagboom.
    Calle Biurdana 1417, 31011 Pamplona.
  • Een leuke plek om te camperen is bij de olijfgaard van Bodega Artajo. Je staat er mooi geparkeerd tussen de olijfbomen, weliswaar op zo’n honderd kilometer van Pamplona. Een bezoek aan de bodega en het feit dat je er gratis overnacht, maakt dat zeker goed.

Autovía A-68, Km 102, Finca Los Llanos, 31512 Fontellas, Navarra. www.artajo.es

 

Doen

1. Volg de route van de stieren
www.sanfermin.com
Pamplona vormt het kader voor de hoogmis van het stierenvechten. Volg de weg die de stieren volgen vanaf het startpunt in Calle de Santo Domingo via Calle Mercaderes en Calle Estafeta naar de arena Plaza de Toros.

2. Plaza de Toros de Pamplona

Paseo Hemingway - feriadeltoro.com

Ben je gefascineerd door het gebruik van de stierengevechten maar wil je dat dierenleed niet live zien? In de arena kan je terecht voor een gegidst bezoek en een tentoonstelling.

3. Wandel op de vestingmuren
Fortin de San Bartolomé - www.murallasdepamplona.com

De oude vestingmuren bieden een overzichtelijke manier om de stad te verkennen. Je wandelt langs een aantal van de voornaamste historische gebouwen en enkele parken.

4. Kerk van San Lorenzo
Calle Mayor 74 - bit.ly/kapelsanfermin

Bezoek de relikwie van San Fermin, de beschermheilige van Navarra, in de Kerk van San Lorenzo. Het houten borstbeeld is ondergebracht in een kapel meteen bij de ingang van de kerk.

5. Natuurpark Bardenas Reales

De natuur in Navarra is zeer gevarieerd. De Pyreneeën in het noorden zijn mooi, maar natuurpark Bardenas Reales slaat je werkelijk met verstomming. Rij vanuit Pamplona richting Tudela, langs de Autopista de Navarra gedurende 70 km. Bij afslag 13 verlaat je de snelweg richting Castejon, vanaf daar staat het natuurpark bewegwijzerd.

Deel je ervaring

Contact

Adres en contactgegevens

Over Pasar

Onze organisatie en onze missie

Ontdek de Pasar-afdeling in jouw buurt

Pasar heeft 290 afdelingen; wij zijn dus altijd dicht bij jou in de buurt!

Pasar is er voor jou

Ontdek onze ledenvoordelen

  • Op vakantie met het gezin of in groep? Overnachten in hotels, vakantiewoningen of op camping? Als lid krijg je exclusieve Pasar-kortingen.
  • Fan van fietsen of wandelen, in België of het buitenland? Als lid heb je toegang tot alle wandel- en fietsroutes uitgeschreven en getest door Pasar.
  • Reisinspiratie thuis en onderweg dankzij onze magazines (Pasar, Campertijd, de Kampeergids en de Kampeerwijzer), ook beschikbaar op tablet.
  • Bespaar op je verzekering! We bieden je voordeeltarieven op verzekeringen voor camper en caravan.
  • Gratis of met korting deelnemen aan activiteiten van de Pasar-afdeling in je buurt maar ook de Pasar-kampeerclubs, gps- en elektrische fiets-afdelingen.
Twee vrouwen lezen een kaart op een stadsplein
Vertel ons wie je bent en ontdek een lidmaatschap op maat van jouw interesses!